Merkezi hükümet serbest ticaret uygulamalarını Çin genelinde değil bölgesel olarak başlatmıştır. İlk serbestlik Hong Kong’un hemen kuzeyindeki Guangdong eyaletinde başlatılmış daha sonra kıyı şeridindeki eyaletler kuzeye doğru reform programı içerisine alınmıştır. Hong Kong ve Guangdong, uzun süre Çin’in dışarı açılan ticaret kapısı olmuştur ve bu bölgelerde ticari altyapı gelişmiştir. Ancak son yıllarda ticari serbestleşmenin coğrafi olarak genişlemesi ve anakara Çin’deki daha çok üretici ve ticaret firmasına dış ticaret hakkı tanınması ile Hong Kong-Guangdong firmaları üzerinden yapılan ticaret ciddi ölçüde azalma eğilimine girmiştir. Ancak dış ticaret departmanları yeni oluşturan anakara firmalarının, başta dış ticaret konusunda yetişmiş insan kaynakları eksikliği ve deneyimsizlikleri nedeniyle ortaya çıkan sorunlar, halen bir çok batı firmasını Hong Kong ve Şanghay daki aracılar ile çalışmaya yöneltmektedir. Diğer yandan, son yıllarda Merkezi hükümet tarafından önemli bir mücadele başlatılmış olan kaçakçılığında yoğun olarak bu bölgelerde yapıldığı söylenmektedir.

Çin ile yapılan ticarette uluslararası kabul gören usuller kullanılabilmektedir. Aynı şekilde genel olarak dış ticarette karşılaşılması muhtemel sorunlarla Çin’de de karşılaşılmaktadır. Ancak sorunların ortaya çıkış şekilleri her ülkede değişik olabilir. Kötü niyetli tutumlardan kaynaklanan ticari sorunlar her ülkede olabileceği kadardır. Diğer yandan, dağıtım ve tedarik kanallarının tabi olduğu mevzuatın saydam olmaması, ekonomide kamu kuruluşlarının yoğun olarak faaliyet göstermeleri, korumacı tedbirler, değişim ve kültürel etkiler gibi husular nedeni ile Çin ile yapılan ticaretin, ortalamanın üzerinde zaman ve maddi kaynak ayrılmasını gerektirdiği söylenebilir. Çin ile ticaret yapan bir çok firma bu nedenle aracı danışman firmalardan yararlanma, aracılar üzerinden ticaret yapma, ihracat departmanlarında Çin’e yönelik ticaret için özel eleman çalıştırmakta veya Çin’de temsilcilik ofisi açma yoluna gitmektedirler.

Çin ile ticaret yapacak firmalarımızın öncelikle Çin hakkında yeterli bilgi sahibi olmaları gerekmektedir.Bu konuda yapılan tespitler aşagıda verilmektedir.

Çin pazarındaki fırsatları ve pazara giriş olanaklarını doğru anlayabilmek için Çin hakkında bazı önemli hususları açıklığa kavuşturmak gereklidir. Çünkü konunun önemli bölümünü pazara etki eden sosyo kültürel faktörler etkilemektedir. Çin’in dünyada çok hızla yükselen bir pazar olması nedeniyle bu ülkeyle ilgili ekonomik verilere, istatistiki çalışmalara, Dünya Bankası’nın, IMF’in, Economist Inteligence Unit’in web sayfalarından ulaşabilmek zaten kolaylıkla mümkündür.

Bu ülkeyi Batı dünyasının değerleriyle anlayabilmek imkan dahilinde bulunmamaktadır. Hatta Batı ve Doğu arasında bir sentez oluşturmuş ve her iki kültürden unsurları da bünyesinde barındırma zenginliğine ve şansına sahip ülkemizin değerleriyle anlamak bile çoğu zaman mümkün değildir. Bu bakımdan, bu ülkede iş yapmak isteyenlerin herşeyden önce geleneksel-ulusal-kültürel değerler bağlamında hareket edebilmeyi öğrenmesi gerekmektedir.
Bu hususları bazı örneklerle açıkllığa kavuşturmakta yarar vardır. Örneğin dünyanın hemen her yerinde bir otele toplu rezervasyon yaptırıldığında, fazla müşteri getirmenin bir ödülü olarak bir miktar “grup indirimi” alınması gayet tabiidir. Bu ülkede ise bir defada 10 adetten fazla oda için rezervasyon yaptırmak istenildiğinde, indirimli fiyat temini için Ticaret Ataşeliğimizin kontrat imzalamış olduğu otellerde bile, “bindirimli fiyat” talep ettikleri, Ülkemizin milli düzeyde katılacağı fuarlardan biri nedeniyle yapılan araştırma sırasında hayretle görülmüştür. Bir başka deyişle, bu ülkede Batı dünyası ya da Türkiye’nin aksine “grup indirimi” değil “grup bindirimi” söz konusudur. Tarihsel kökleri itibariyle bakıldığında, oldukça felsefi kimi zaman mistik yanları olan bir ülkede böyle bir uygulamanın yapılmakta oluşu aslında Çin’in geçirmekte olduğu büyük transformasyonun ve belki belli alanlarda deformasyonun da en iyi göstergesidir. Nitekim bu uygulamanın nedeni sorulduğunda, “10 odadan fazla rezervasyon yapılması, otelin daha fazla personel tahsis etmesi, daha çok su, elektrik vs kullanılması, daha fazla emek ve zaman harcanması demektir” şeklinde verilen cevabın başka türlü açıklanması da çok mümkün görünmemektedir. Bu uygulamanın diğer şehirlerde de yapılıp yapılmadığı bilinmemekle beraber, ülkenin ticari ve finansal merkezi olan ve hemen her şeyin “Makyavelli”stik bir kazanma hırsıyla paraya endekslendiği Şanghay da zaten yukarıda sözü edilen transformasyon ve deformasyonun en önde gelen prototipini oluşturmaktadır.

Bu yaklaşımı, hemen yabancı yatırımlarla ilişkilendirebilmek de hiç zor değildir. Çin hükümetinin son zamanlarda merak konusu olduğu üzere, artık her sektöre teşvik vermeme gibi resmen deklare edilmiş özel bir politikası olduğu söylenememekle birlikte, bu ülkede her şeyin yazılı olan kurallarla yürümediğini ve yazılı olmayan, hatta bazan yöreye, kuruma, kişiye göre değişen oranlarda keyfi uygulamaların yapılabildiği, gümrük vergilerinin bile kimi zaman pazarlık konusu yapılabildiği gerçeğini göz ardı etmemek gerekmektedir. İşte bu cepheden bakıldığında, yılda ortalama 60 milyar USD yabancı sermaye çekebilen, 800 milyar USD’nin üzerinde likit döviz rezervi bulunduran, 2,5 trilyon USD Amerikan Hazine bonusunu elinde bulundurduğu açıklanan, dış ticaret hacmi trilyon Doları aşmış olan, yıllardır % 8-10 civarında yüksek hızla büyüyen bir ülkede, belli alanlarda erişilen doygunluk ve güven duygusunun, otellerde yapılan uygulamayla yabancı yatırım politikaları arasındaki korelasyonu daha iyi ortaya koyabileceği düşünülmektedir.

Yabancı yatırımlarla ilgili özel bir kısıtlama bulunmamakta, hatta lisansa bağlı olan ve her yabancı sermayeli firmanın yapamadığı dış ticaret işlemlerinin, başta serbest bölgeler olmak üzere kolaylaştırılacağı ve 2006 yılı içinde yapılması beklenen düzenlemelerle dış ticaret lisansı alabilmenin yabancı yatırımcılar için daha basit hale getirileceğine ilişkin bilgiler alınmakla birlikte, otoritelerin yabancı sermaye ile ilgili olarak artık çok daha seçici davrandıkları ve her geleni kolaylıkla kabul etmek istemedikleri de bir gerçektir.

Çin en azından belirli kesimler ve yöreler itibariyle kabuk değiştirmektedir. Belirli kesimler ve yöreler vurgulaması, Hükümet politikası olarak özel önem atfedilen ve kalkınmada öncelik verilen doğu sahili dışındaki orta ve batı kesimlerde ülkenin bu değişim konseptinden ve yaratılan büyüme hamlesinden çok da fazlaca pay alamamakta oluşu nedeniyle yapılmıştır. 1,3 milyarı aşan nüfusun 800 milyon kadarının, az gelişmiş iç ve batı kesimlerde, günde orta1ama 1 USD’nin altında gelir elde edebilmekte oluşu da bunu kanıtlamaktadır.

Yine ülkenin ilginç yanlarına dönülecek olursa şunu söylemek mümkündür: Şanghay bu ülkenin kendi yarattığı jargonla “sosyalist piyasa ekonomisi”nin belki de en fazla cilalanmış bir imajla “uluslararası piyasalar”a arz edilmekte olduğu, Çin’e ait pek de fazla bir şey bulunamayacak olan ve Asya’nın New York’u olması için çaba gösterilerek tasarlanmış bulunan ama beşeri ilişkilerde ve iş yaparken karşılaşılacak tavırlar anlamında yine de köklerinden kopmamış bir şehir görünümündedir. Şanghay’da gece 22.00’ye kadar açık olan çarşılara, insanların modaya, markaya düşkünlüklerine, dünyaca meşhur mutfağa sahip bir ülkede Mc Donals, KFC ve Starbucks’ların önündeki kuyruklara, bankaların Cumartesi, Pazar hatta bayram gönlerinde bile açık olmalarına, gece klüplerinde gençlerin tam anlamıyla batı tarzında eğlenmelerine bakıldığında, Çin’in komünist bir rejimle yönetilmekte olduğunu algılayabilmek güçleşmektedir. İşte bu nedenle, Şanghay’da yaratılan imajı ülkeye genellememek gerekir. Nitekim Pekin’e gidildiğinde çok daha farklı bir atmosferi ve devletin egemen gücünü, binalarından caddelerine, keplerinde taşıdıkları kızıl yıldızlarla sürekli sokaklarda görülebilen askerlerine kadar her alanda hissetmek mümkündür.

Buradan varılmak istenen nokta ise Çin’in tüm dünyada hayranlık uyandıran ve kesinlikle abartılmayan başarısının, özellikle Türk basınında övgüler yağdırıldığı gibi, komünist bir ülkede bile piyasa ekonomisinin kendi aktörleriyle mükemmel işletilmekte oluşu yargısının irdelenmesidir. Özellikle ilk defa Şanghay’ı görenler, bu ülkede komünizmin bittiği, herkesin istediği gibi iş yapabileceği sanısına rahatlıkla kapılabilmektedir. Oysa ki Çin’de uygulanan ve en azından gelir dağılımında olmasa dahi ekonomik büyüme ve ticari anlamda dünyaya yayılma konusundaki başarısına da kimsenin itiraz edemeyeceği Çin ekonomik sistemin en temel aktörü, piyasadaki bağımsız oyuncular yerine, yine Devletin bizatihi kendisidir. Dolayısıyla piyasadaki bağımsız oyuncular ve onların ne kadar bağımsız olacakları da bizzat devletçe tespit edilmektedir. Bunun ülkemiz açısından önemi ise bu ülkenin siyasi, ekonomik, toplumsal, kültürel yapılarını, mevzuatını ve merkezi otoritenin gücünü, iş yapabilme başarısını artırabilmek anlamında çok iyi kavrayabilmek gereği noktasında ortaya çıkmaktadır. Yani Çin’in kendine özgü piyasa ekonomisinin, aslında yaratılan kaynak ve rantın devlet eliyle arzu edilen kesimlere bilinçli olarak dağıtılmasına dönük bir sistem olduğunun, ülkede eyalet sistemi ile yerinden yönetim ilkesi bulunmakla birlikte, son sözün merkezi hükümete aitliğinin, bu nedenle de Çin’le veya Çin’de iş yaparken sadece yerel yönetimin sunduğu mevzuat ve vaatlerle yetinmemek gerektiğinin ve ülkenin genel uygulamalarının ve merkezi kararların da dikkate alınması zorunluluğunun asla unutulmaması gerektiğidir.

Ülkemizde çok sevilen deyişle “Amerika’yı yeniden keşfetmeye gerek kalmadan”, Amerikalı Çin uzmanlarının kendi vatandaşlarına önemle tavsiye ettikleri ve slogan halinde kullandıkları bir sözle ifade edilecek olursa: “Pay your lawyer a little to ensure a clear contract; or pay your lawyer a lot more later when you have a dispute”. cümlesinin mesajını doğru okumak önem arz etmektedir. Bir başka deyişle, burada sorunsuz iş yapmak için, ülkeyi iyi tanımak, kültürü çok değişik bir ülkeyi iyi tanıyabilmek ve verimli yatırımlar yapabilmek ya da ticari bağlantılar kurabilmek için de mutlaka profesyonel danışmanlık almak gerektiğini hesaba katmak ve bunun için ayrı bir bütçe ayırmak zorunluluğunun önemini kavrayabilmek gerekmektedir.

Firmalarımızın temel sıkıntılarından biri de bu noktada ortaya çıkmaktadır. Akdeniz ülkesi olmanın da getirdiği heyecanla çoğu firmamız, Pekin Ticaret Başmüşavirliğimizden veya Hong Kong ve Shanghay Ticaret Ataşeliklerimizden alacağı bir kaç sayfalık ithalatçı bilgisiyle hemen pazara girebileceğini, bir an önce, böylesine büyük bir pazara mal satarak, yüksek kazançlar elde edebileceğini düşünmektedir. Halbuki Çin’de böyle bir imkân yoktur.

Bu ülkede 20 yılı aşkın süredir bulunan, Çin dili mezunu, Wuhan Üniversitesi’nden master dereceli, Pekin Büyükelçiliğimiz ve Şanghay Başkonsolosluğumuzda Muavin Konsolos olarak uzun yıllar görev yaptıktan sonra Şanghay’a yerleşen ve Çin’i belki de Çinlilerden bile iyi tanıdığını 6.000 kişinin katıldığı Çin konulu yarışmada üçüncü olarak kanıtlayan, Çin Dili ve Tarihi Uzmanı, Garanti Bankası Şanghay Temsilcisi Noyan RONA’nın bir tavsiyesini burada belirtmek faydalı olacaktır: “Bu ülkede başarılı iş yapmak istiyorsanız, Çin’i ve Çinlileri iyi tanıyın, kendinizi çok iyi tanıtın, bütün bunlar için kesinlikle profesyonel danışmanlık alın ve mutlaka pazara girmek ve tutunmak için sabır gösterin”.

Kimi zaman Ticaret Müşavirliğimize ve Ataşeliğimize “Çin ile iş yapmak istiyorum, ülkedeki her sektördeki bütün ithalatçı firmaların hemen listesini gönderin” şeklinde, daha ne yapacağına dahi karar vermemiş, piyasa ve Çin’de rekabetçi olabileceği sektörler hakkında en küçük çalışması bile olmamış firmaların, profesyonellikten uzak ve bu ülkede yüzlerce uzman çalıştıran ABD diplomatik misyonlarının bile cevap vermekte zorlanacağı tarzda, tek bir dış ticaret uzmanının görev yaptığı bir misyonun imkânları ile asla cevaplandırılamayacak ütopik talepleri ulaşmaktadır. Dünyada ticaretin tam anlamıyla bir uzmanlık ve kurumsallık gerektirir hale geldiği bir ortamda bu yöntemle mal satabilmenin mümkün olmadığı herkesçe bilinmekteyse de Çin pazarına satabilmenin hiç bir şekilde mümkün olmayacağını bir kez daha belirtmek gerekir.

Ülkeyi tanımanın önemine ilişkin bir husus da yanlış tanımanın, aynı zamanda yanlış tanıtmaya da neden olarak daha büyük zarara yol açmasıdır. Kimi zaman gazetelerimizde Çin’in ne kadar dışa açıldığını öven ve ülkemize de örnek olması hedeflenen yazılarda, üstelik burayı ziyaret eden gazeteciler tarafından dahi yanlış bilgiler aktarılmakta olduğu görülmektedir. Bir yazar köşesinde “Pekin ve Şanghay’da” hemen hemen tüm taksi şoförlerinin İngilizce konuştuğuna ilişkin bütünüyle yanlış imaj yaratacak bir bilgi vermiştir. Eğer şoföre gidilecek yeri Çince doğru telaffuzla anlatabilecek kadar yetenekli bulunuluyorsa, “sorun yok” aksi halde inmek istenildiğinde beden diliyle işaret edildiğinde “OK” diyebilecek kadar İngilizce öğrenmişlerdir. Aksi takdirde Hilton Oteli’ne “Hilton Hotel” denilse anlamamaktadırlar. Mutlaka Hilton’un Çincesini ve duruma göre, otel anlamına gelen “fan dian, bin guan, jiu dian” kelimelerinden birini söylemek gerekmektedir. Bazı durumlarda 8-9 sene :in’de yaşayan Türk vatandaşlarımızın dahi gideceği adresi şoföre anlatmakta zorluk çektiğine sıkça rastlamaktayız.

Çin’de sadece Resmi Dil Kurumunun belirlediği 52 lehçe oldugu ve bunun yanı sıra her eyalette hatta şehirlerde ve kasabalarda farklı lehçe konuşulduğu genel bir lehçenin heryerde hakim olması düşünülürken maalesef iş yapılan kesimin seviyesine göre genel lehçeninde anlaşılmasında zorluklar çekildigi gozlenmiştir. Bu nedenlerden dolayi , iş yapmak isteyen kişilerin iletişim konusunda karşılaşacakları problemlere hazırlıklı olmaları gerekmektedir.

Çin aslında bütün dünyanın gözleri önünde yükselen bir pazar olarak keşfedilmemiş pek fazla yanı kalmamış bir ülke gibi görünse de belki bilindiği halde çok da dikkate alınmayan bazı küçük ama sonucu verimli olabilecek ipuçlarını gözden kaçırmamak önem taşımaktadır. Bunların başında Çin’in bir ucuzluk cenneti olduğu, tüm Çin mallarının çok düşük kaliteli üretildiği ve en büyük sektörün sahte üretimin beslediği kayıt dışı ekonomi olduğu yanılgıları geliyor.

Yukarıda sayılanlar irdelenecek olursa:

Çin’de marka olarak perakende satın alınan hiç bir gerçek ürün asla ucuz değildir, ucuz olmak bir yana bazen dünya ve Türkiye fiyatlarının da üzerinde satılmaktadır. Sahtecilik konusunda ise özellikle DTÖ üyeliği sonrasında başlayan çalışmalar vardır. Bugünlerde Şanghay’ın en merkezi caddelerinden biri üzerindeki en önemli taklit mallar pazarı olan Şang Yang Market’in kapatılması kararı, büyük tepkilere rağmen duyurulmuştur. Çinli hukukçular her gün bu kararın doğruluğuna ve kaçınılmazlığına ilişkin konuşmalar yapmak üzere televizyon programlarına çıkmaktadır. Kısa bir süre önce, Fransız likör firmasının ürününü ve Starbucks firmasının logosunu taklit eden Çinli firmalar Yerel Mahkemeler tarafından tazminat ödemeye mahkum edilmiştir.. Tabi ki bütün önlemlere rağmen taklitçiliğin Çin’in bütün bölgelerinde yoğun bir şekilde devam ettiğide bir gerçektir. Her şeyin kuralına uygun hale gelmesi mutlaka zaman, emek, kararlılık ve etkin mücadele isteyecektir. İşte bütün bunlar, Çin pazarında neden sabırlı olmak ve neden profesyonel danışmanlık almak gerektiğini daha iyi ortaya koymaktadır. Bu bakımdan, Çin dışında tescil ettirilmiş olsa bile, Fikri ve Sınai Mülkiyet Haklarının korunabilmesi için mutlaka Çin Patent Enstitüsü’ne de ürün tescili yaptırmanın önemi, taklitçiliğin çok yaygın olduğu bir pazar için gayet açıktır. Ancak, bu işlem de yaklaşık 1 yıl gibi bir süre gerektirdiğinden ve profesyonel danışmanlık olmadan yapılamayacağından, yine konu sabırlı olmakta ve yeterli hukuksal-teknik destek almakta düğümlenmektedir.

Diğer taraftan, Çin’de, her kalitede ve her markada mal üretilmekte olduğunu görmek için biraz vakit ayırıp Çin’i dolaşmak yeterli olacaktır. Dolayısıyla Çin’de, ülkemizde şikayet ve kaygı konusu olan bazı kalitesiz Çin malları gibi düşük kaliteli mallarla pazara girilebileceğini de düşünmemek gerekir. Zaten o tür mallarda da fiyat rekabeti yaratabilme şansı bulunmamaktadır.

Markalaşma konusu ise çok önemli ve uzun vadede mutlaka ağırlık verilmesi gereken bir ihtisas konusu olmakla beraber, bir anda ihracatımızı patlatabilecek sihirli değnek misali bir tutunma noktası olarak görülmemelidir. Dünyanın bütün büyük markalarının pek çok sektörde Çin’de üretim yapmakta olması ve “Made in China” etiketi ile kendi markaları altında iç ve dış piyasaya arz etmeleri, bir anlamda bizim ülke olarak Çin pazarı konusunda biraz geciktiğimizi göstermektedir. Diğer bir ifadeyle “Dünya Markalarının” bizatihi kendileri Çinlileşmiştir. Bu durumda, bir markayı yoktan varedebilmek ve marka olunmasının, olmazsa olmaz koşulu olan, dünya pazarlarında tutundurabilmek, büyük güçlerin rekabetine dayanabilmek, marka olmanın gerektirdiği büyüklükte üretim kapasitesine ulaşabilmek gibi çok zahmetli, pahalı, zaman ve emek isteyen zorlu şartar dikkate alındığında ve ülkemizin bu özellikleri taşıyan marka sayısı ile kısa·orta vadede yenilerini yaratabilme olanakları rasyonel bir bakış açısıyla değerlendirildiğinde, “markalaşma” stratejisini orta ve uzun vadeli bir program çerçevesinde uygulamaya koymakta yarar görülmekte, ancak, Markalaşmanın bu pazarda etkin ve kalıcı olarak yer alma ve 6 milyar USD’ye varan dış ticaret açığımızı kapatmakta tek başına yeterli olamayacağı düşünülmektedir.

Bu itibarla, kısa vadede özellikle hazır giyim sektöründe “marka”nın yanında “stil” yaratabilen firmalarımız üzerinden pazara girmeye çalışılmalıdır. Nitekim, Çin’de 200 milyon dolayında yüksek gelir grubunda insan yaşadığı ve bunun 75 milyon kadarının ise çok yüksek gelir grubunda olduğu telaffuz edilmektedir. 75 milyonluk çok yüksek gelir grubunun dünya markalarından vazgeçmeyeceği varsayılsa bile, geri kalan 125 milyon kişilik pazara odaklanacak ve dünya markalarının tarzını, stilini hatırlatacak kumaş ve dizayn kalitesine yakın, ancak daha uygun fiyatla pazara girecek ürünlerin ve bu ürünleri üreten firmaların şansının olabileceği düşünülmektedir. Bu tarz ürünlerin özellikle batı stili yaşantıya, modayı takibe cok meraklı olan, yüksek eğitimli, bilhassa yabancı sermayeli şirketlerde çalışan Çinli genç ve orta yaş grubu ile Çin’de bulunan yabancılara pazarlanabilmesi kuvetle muhtemeldir. Çin’de bu amaca hizmet etmek üzere, Dünyanın pek çok ülkesinden, Kolombiya’dan, Arjantin’den getirilen tasarımcılar, İtalyan tasarımcılardan çok daha uygun ücretlerle ve yine ülkelerinde bir numara olmasa bile “ikinci en iyi” durumundaki parlak İtalyan tasarımcılarla birlikte istihdam edilmekte ve sözü edilen kesime dönük üretim yapılmasına yönelim gözlemlenmektedir.

Çin ve Türkiye arasındaki ilişkiler gerek resmi gerek iş çevrelerinde artan bir şekilde ivme kazanarak gelişmektedir. Bunun aksinin düşünülmesi de mümkün değildir, zira dış ticaret eksenli büyüme modelini benimsemiş hiç bir ülkenin böyle bir pazara kayıtsız kalması beklenemeyecektir. Bu anlamda, Türk firmalarının olduğu kadar Çinli firmaların da Türkiye’de yatırıma ilgi duyduğu yapılan resmi temaslardan ve firma görüşmelerinden anlaşılmaktadır. Yalnız ne yazık ki bu konuda çok fazla da bir aşama kaydedilebilmiş değildir. Shanghay Ticaret Ateşemizin Ticaret Odalarının da bağlı bulunduğu Dış Ticareti Geliştirme Konseyi (CCPIT) Başkan Yardımcısıyla yapılan tanışma toplantısında, özellikle Serbest Bölgelerimize ilgi duyulmakta olduğu memnuniyetle müşahade edilmiştir.

Serbest Bölgelerimizde yapılacak kurumlar vergisi muafiyetli üretimin AB pazarına doğrudan giriş imkânı sağlamasıyla yakından ilgilenmektedirler. Bu bağlamda, gerek resmi gerek meslek kurumlarından ve girişimcilerden oluşacak bir heyetle mutlaka serbest bölgelerimizi ziyaret etmek istediklerini belirtmişlerdir. Ancak, Müsteşarlığımızca da bu organizasyonun alt yapısının hazırlanarak üst düzeyde teklif götürülmesinin yararına, aynı şekilde Ülkemizden de bir heyetin Şanghay Serbest Bölgesi’ni ve diğer meslek kuruluşlarını ziyaret etmesinin sağlanmasına samimiyetle inanılmaktadır.

İki ülke arasındaki ticareti Türkiye lehine artırabilmenin 6 teorik yolu olduğu mütalaa edilmiştir. Teorik olması bazılarının en azından şimdilik uygulanabilme şansı bulunmamasından kaynaklanmaktadır. Bu tespitleri, en zayıf olandan en güçlüye doğru, aşağıda sunulduğu şekilde sıralamak mümkündür.

1. Yüksek teknoloji ürünü pazarlamak (şimdilik mümkün değil),
2. Ülkemizde çok talep gören ve hatta İtalyan firmalarınca ham olarak alındıktan sonra İtalya’ya götürülüp işlenmek suretiyle Çin’e ihraç edilen mermerlerimizi Çin’de işleyecek tesisler kurarak, Türkiye’den gelen mermeri işlenmiş halde satıp, katma değeri yüksek satış yapabilmek,
3. Karşılaştırmalı üstünlüğe sahip olabileceğimiz, zeytinyağı ve urunleri (kalip ve sivi sabun), fındık ve mamulleri, kuru meyveler gibi geleneksel ürünlerimizin, hatta bugüne kadar pek üzerinde durulmayan ve satış potansiyeli olabileceği düşünülen, siyah poşet çayın, (saglikli urunlere cok onem veren Cin pazari icin) ortapedik ayakkabinin bunun yaninda , her nevi ayakkabı boyaları , özellikle pazarda bulunması son derece güç olan süet ve nubuk ayakkabı boyaları ve bakım ürünlerinin ve ayakkabı parlatıcı süngerlerin promosyonuna ağırlık vermek ve özellikle gıda ürünlerinde, bir kez beğenilen ürünün markası altında sunulacak yeni ürünlerin de pazarlama şansının daha yüksek olabileceğinden hareketle, değişik gıda ürünlerini sunacak aynı firmaların sürekli aynı marka altında pazara girmelerini sağlamak.
4. Yüksek gelir grubuna hitap edebilecek kalitede konfeksiyon pazarlamaya çalışmak,
5. Serbest bölgelerimize Çinli yatırımcı çekebilmek.
6. Ülkemizde yapılan özelleştirmelere Çin’li büyük holdinglerin ilgisini çekmek

Geleneksel ürünlerde çaba sarfedilmekle birlikte henüz etkin ve tatmin edici sonuca ulaşılamamıştır. Bu anlamda, geleneksel ürünler konusunda da “marka” bağımlı düşünmekten kurtulunmalı ve gerekirse örneğin Türk zeytinyağının dökme olarak ihraç edilip, Çin ticari etiketi kullanılarak, şişelenmesi de yine ihracatçı Türk firması tarafından yapılmak suretiyle ilave katma değer de yaratacak şekilde pazarlanmasına çalışılmalıdır. İspanyolların ve İtalyanların zeytinyağlarını tanıtmak için, restoran sahipleri ve şeflere yönelik olarak çıkarılan profesyonel dergilerle reklam anlaşmaları yaparak pazarlama faaliyeti yürütmekte oluşları gibi, zeytinyağımız için de aynı tarzda çalışmalara kesinlikle kaynak ayrılabilmelidir. Aksi halde “İspanyonlar ve İtalyanlar’ın para vererek reklam yaptırmak suretiyle yaratacakları tanıtım furyasından bedava yararlanıp pazara girilebileceği” beklentisiyle hareket etmek, zaten sınırlı olan zeytinyağı pazarının bütünüyle kaybedilmesine yol açacak temel bir yanlış olacaktır.

Burada, en önemli işbirliği, iş ve ticaret geliştirme alanlarından biri olarak serbest bölgelerin verimli biçimde kullanılabileceği değerlendirilmektedir. Dünyanın en yüksek ticaret hacmine sahip olan Şanghay limanının yakınındaki, adeta bir şehir görünümündeki Çin’in en büyük serbest bölgesi olan 10 kilometre kare alanlı Şanghay Serbest bölgesinde, Türkiye’dekinin yaklaşık 3 katı kadar firma, üstelik sınırlandırılmış olmasına rağmen, halen Türkiye serbest bölgelerinde üretim için sağlananın altında bir teşvik unsuru ile çalışmaktadırlar. Çinde % 32 olan Kurumlar vergisi serbest bölgelerde 2 yıl süreyle vergiden muaf tutulmakta 3 yıl ise % 50 indirimle vergi ödenmektedir. 5 yıl sonra serbest bölge firması ile diğerlerinin farkı ortadan kalkmaktadır. Bunun da ötesinde, yılda 60 milyar USD tutarında yabancı sermaye çeken ve yabancı yatırımcının şartlarına özel teşvikleri, son derece arındırılmış bürokratik koşullarda sunmakla ünlenen bir ülkenin en büyük serbest bölgesi, yabancı yatırımcının serbest bölge kuruluş işlemlerinin 3 ay gibi kısa sürede tamalandığını gururla lanse etmektedir.

Bu itibarla, ülkemiz serbest bölgeleri mutlaka tanıtılmalı, 15 gün içinde şirket kuruluşu yapılabildiği ve bu konuda Çin’den çok daha hızlı olunabildiği çarpıcı şekilde vurgulanmalıdır. Yukarıda belirtilen koşullar nedeniyle iki ülke arasındaki dengesiz ticari ilişkileri geliştirmenin en uygun yollarından birinin serbest bölgelerimize Çinli yatırımcıları yönlendirebilmek olacağı düşünülmektedir.

İki ülke arasında daha çok temsilcilik ve distrübütörlük düzeyinde yürütümekte olan ilişkilerin derinlik ve çeşitlilik kazanıp kazanmayacağı ise bütünüyle yukarıdaki stratejilerin geliştirilmesiyle ilgilidir. Ancak, Çin’de iş yapabilmek için, sadece yatırım amaçlı değil fakat ihracat amaçlı dahi olsa mutlaka bir temsilcilik açmak ve en az bir Türk eleman bulundurmak suretiyle, pazarda Çinliler her aradığında firmanın yetkilisiyle muhatap olabilme ya da örnek ürün gösterebilme şansını yaratmanın büyük önem taşımakta olduğuna dikkat çekmek yerinde olacaktır.

Çin’in elektronik ürünlerdeki dünya hakimiyeti bilinirken, bir İtalyan firmasının Şanghay’da açtığı ve Çin mevzuatına göre, ticari işlemlerde bulunma yetkisi olmayan temsilcilik ofisinde istihdam ettiği çok sayıda elemanla elektronik üretiminde rakipsiz sayılabilecek bir ülkeye, İtalya’da üretilen ve oto müzik sistemlerinde kullanılan elektornik devre kitlerini satabilmekte olduğu gerçeğini ve buna benzer başarılı örnekleri gözden kaçırmamak gerekir. Dolayısıyla temsilcilik konusu da küçümsenmeyecek ve Çin pazarı için mutlaka olması gerekli bir unsur olarak görülmektedir.

Hali hazırda Shandong kentinde deri konfeksiyonu üreteimine başlayacak Dezhou Dönmez Deri, Ningbo kentinde çelik boru üreten Çimtaş ve Hangzhou kentinde Sanayi tipi çuval üretimine geçmek üzere olan Ünsa firmaları en büyük Türk sermayeli yatırımcılar konumundadır. Efes Pilsen ve Arçelik firması pazarda satış ve yatırım konularında çalışmalarını sürdürmektedir. Bunun dışında, Çin genelinde yaklaşık 100 kadar Türk firması bulunduğu bilinmektedir. Goldaş firması Şanghay’da 4’üncüsünü açmak üzere olduğu mağazalarda Türkiye’den ihraç ettiği kuyumculuk ürünlerini pazarlamaktadır. Ayrıca taşımacılıktan, muhtelif ticarete, danışmanlıktan, gıdayla ilgili hizmet sektörlerine ya da bankacılığa kadar değişik alanlarda Türk sermayeli firmalar temsilcilik ofisi ya da şirket şeklinde faaliyet göstermektedirler.

Öte yandan, Şanghay’da 3 ayrı yerde, yukarıda sözü edilen kesime yönelik butik işleten ve butiklerinde ağırlıklı olarak Türk ürünlerini bulundurduğu gerek fiyat gerek kalite yönünden ürünlerimizi çok başarılı bulan bir firma sahibinin Türkiye’den daha fazla ithalat yapabilmek amacıyla Ataşeliğimizden bilgi istemesi de hazır giyimle ilgili olarak daha önce ifade edilen beklentileri destekler mahiyette bulunmuştur. Bu elbette, zaman ve tanıtım meselesidir. Bu pazarda kravat satmak isteyen bir japon firmasının aylarca sadece reklam verdiği ve piyasada hiç mal bulundurmadan pazara giriş stratejisi izlediği, aylar sonra mal sürdüğünde ise satışlarında patlama yaşandığı bilinmektedir. Firmalarımızın bu denli büyük kampanyaları finanse etmekte zorlanacağı düşünülse bile İhracatçı Birliklerimizin ya da bir kaç firmanın bir araya gelerek ortak reklam kampanyası yürütebilme olanaklarının araştırılmasında yarar bulunmaktadır.

Yukarıda arz edilen açılımları yapabilmek için, Çin’de bir ofis açılmasının son derece yararlı olacağı, çünkü Çinlilerin ticaret yapacakları firmayı sürekli yakınlarında bulabilmeye çok önem verdikleri, profesyonel fuarlara sabırla katılmaya devam edilmesi gerektiği, milli düzeyde katılım olmayan profesyonel fuarlara dahi Ticaret Müşavirliğimiz ve Ataşeliklerimizden alınacak bilgiler çerçevesinde katılım sağlanmaya çalışılması, fuar seçiminde, fuarın yapılacağı yere, ziyaretçi profiline, fuarı düzenleyen ana organizatöre ve hepsinden önemlisi organizatörün Çinli büyük distribütör ve ithalatçı firmaların fuara iştirakini sağlayıp sağlamadığına dikkat edilmesi gerektiği, fuarlar dışında, kurulacak temsilcilik ofislerinde, sürekli yerinden aktif pazarlama çalışmaları yürütülmesi, tanıtım için harcanacak paranın kayıp olarak görülmemesi gibi husuların da önemle vurgulanması gerekmektedir.

Güvenilir ve Azaltılmış Riskle İş Yapmak İçin

1. Sağlam kontratlar yapılmalı: hukuksal danışmanlık alınmalı açık ve güvenilir kontratlar yapılmalı, Çinli ortağın hukuksal konularla ilgili tavsiyeleriyle hareket edilmemeli.
2. Projelerin gerçekleştirilebilirliği, profesyonel destek almak suretiyle iyi araştırılmalı: Bir iş projesinin kârlılığının tespitinde sunulan teşviklerin cazipliği veya verilen sözlerle değil, rasyonel kârlılık hesabı ile hareket edilmeli, çok hızlı büyüyen bir ekonomide geleceği kestirmenin zorlukları göz önünde bulundurularak, uzun dönemde kâra geçmesi beklenen işlerden kaçınılmalı. Pazara girmek konusunda gösterilmesi gereken sabır, sarfedilmesi gereken çaba ile faaliyete geçtikten sonraki kârlılık beklentisine ilişkin süreler birbirine karıştırılmamalı.
3. Ortaklık kurulacaksa karşı taraf iyi tanınmalı: İhtilafa düşülmesi halinde Çin Mahkemelerinde hak kaybına uğramamak için “kazan-kazan” formülü ile tasarlanacak anlaşmaların kurulabileceği ortaklık seçimine dikkat edilmeli.
4. Mevzuat iyi bilinmeli: Yerel otoritelerin, kendi bölgelerinde Merkezi Hükümetin kurallarının uygulanmayacağına ilişkin sözlerine çok itibar edilmemeli ve merkezi uygulamalarla ilgili olarak da mutlaka hukuksal danışmanlık alınmalı, uygulanmayacağı sözü verilen merkezi kuralların, problemle karşılaşıldığında aniden uygulanabilir hale gelebileceği unutulmamalı.
5. Problemlerle karşılaşmadan önce doğması muhtemel sorunlar araştırılmalı: her şeyin kötü gitmesi halinde, tolere edilebilecek kayıplar hakkında planlama yapılmalı, Çin’de kişisel ilişkilerin çok önemli olduğu, ortakların bazen imaj bozucu etki yaratmamak, kişisel ilişkileri ve çıkarları yıpratmamak adına potansiyel problemler hakkında çok gerçekçi davranmadıkları, aynı zamanda Çinli ortakların, Hükümetin, Partinin ve Meslek Kuruluşlarının baskısı altında olabileceği hatırlanmalı.
6. Gerçekçi risk analizi yapılmalı: Risk analizi yaparken diğer ülkelerin koşulları ile düşünülmemeli, proje çok riskli görünüyorsa girmekten kaçınılmalı.
7. Ödeme koşullarına dikkat edilmeli: Çin’e yapılan bir satışta, satış bedelinin küçük bir kısmına tekabül eden miktarda akreditif açılmasının, kalan kısmın ise teslimattan sonra belirli bir zaman dilimi içinde yapılmasının ihracatçı tarafından kabul edilmesi, “Çin’de iş yapmanın bilinmediği” anlamına geleceğinden ve aldatılmaya müsait olunduğunu düşündüreceğinden, teslimat sonrasına bırakılacak bu tür riskli alacaklarla satış yapılmamalı, Çinli firmaların satışlarında, teslimat sonrasına büyük oranlı riskli alacak bırakmak gibi bir uygulamalarının bulunmadığına dikkat edilmeli.
8. Taklitçiliğe dikkat edilmeli: Fikri ve Sınai Mülkiyet Haklarının korunması için Berne Konvansiyonu kapsamında tescil ve patent işlemleri yapılmış olsa dahi Çin’de de tescil ve patent işlemlerini yaptırmanın gerekliliği unutulmamalı.
9. Dış ticaretin kontrat ve akreditifle yapılmasına özen gösterilmeli: Özellikle Çin’den yapılacak ithalatta malların nitelik ve niceliği mutlaka gümrükte malı ithal etmeden tespit ettirilmeli, gümrükten malı çektikten sonra malın efsafına uygun olmamasından ya da miktarının eksik olmasından doğacak şikayetlerin kolaylıkla çözülemeyeceği bilinmeli, muhtemel uyuşmazlıkların ne şekilde halledileceği kontratla belirlenmeli, tahkim veya mahkeme yoluyla uyuşmazlık çözümüne gidilmesi halinde hangi ülkede uyuşmazlıkların çözüleceği açıkça belirlenmeli.
10. Önceden tedbir alınmalı: Yukarıdaki maddede belirtilenler yapılmaksızın gerçekleştirilen bir dış ticaret işleminden doğan zararın telafisinin çok daha fazla emek, zaman ve harcama gerektireceği hatırda tutulmalı.
11. Standartlara dikkat edilmeli: Özellikle ithalatında zorunlu standart bulunan ürünlerin nakliyesi yapılmadan önce Çin’de uygunluk denetimi yaptırılmalı ve zaman kazanmak amacıyla Türkiye’de yaptırılması planlanan denetimlerde çıkacak problemin çözümünün daha maliyetli olacağı unutulmamalı.

Pazara Giriş Stratejileri:

1. Serbest Bölgelerimize Çinli yatırımcı çekebilmek için üst düzeyde temas kurulmalı.
2. Düşük fiyatlı ürünler yerine kaliteli ürünlere yoğunlaşılmalı.
3. Hitap edilmesi gereken hedef tüketici kitlesinin orta-üst ve üst gelir grupları olmasına dikkat edilmeli, ürün profili bu grupların beklentilerine göre şekillendirilmeli.
4. İhracat ya da yatırım, her ne amaçla olursa olsun, mutlaka yerel piyasada fiilen sürekli eleman bulundurulmalı, şirket olmasa dahi mutlaka temsilcilik açılmalı.
5. Özellikle kültürel farklardan kaynaklanacak kayıpları en aza indirmek için istihdam edilecek kilit role sahip personelin ücretlerinin tespitinde Çin standartlarının üzerinde bir maliyete katlanmanın bir zaruret olduğu gözden kaçırılmamalı, aksi halde çok önemli bir personelin, özellikle yabancı yatırımların yoğun olduğu bölgelerde küçük bir ücret farkı için işi bırakabileceği unutulmamalı. Dünyada şirketler arasında ortalama %3 seviyelerinde tolere edilen kalifiye eleman sirkülasyonu oranının Çin’de %10’ların üzerinde olduğu dikkate alınmalı.
6. Kişisel dostlukların çok önemli olduğuna, kontrat imzalamanın son 10 dakikalık bir prosedürden ibaret bulunduğuna, ancak tatminkâr ve sağlıklı kontratlar imzalayabilmenin yolunun sıcak ilişkilerden ve dostluk yemeklerinden geçtiğine dikkat edilmeli.
7. Herhangi bir ürünün pazarda tutundurulmasının zaman istediği, zaman anlayışının Ülkemizdekiyle asla örtüşmediği, Çinlilerin çok yavaş işlem yürütülen bankalarda bile sıralar halinde, hiç tepki göstermeden saatlerce ve sabırla beklemeyi tolore edecek bir kültürden geldikleri mutlaka hesaba katılmalı.
8. Profesyonel ihtisas fuarlarına, belirli bir hedefe ulaşana kadar sabırla iştirak edilmeli ve fuarın yetkinliği mutlaka araştırılmalı.
9. Yazılı olmayan kurallar, keyfi uygulamalara karşı korunmanın en güvenilir yolunun uzman danışmanlık hizmeti almak olduğu kavranmalı, Çin pazarına girmenin bu nedenle ortalamanın üzerinde emek ve para gerektirdiği göz önüne alınarak mali porte hesaplanmalı.
10. Marka olmanın dış ticaret başarısındaki önemi her ne kadar ortadaysa da özellikle orta-üst gelir düzeyine hitap edecek konfeksiyon ürünlerinde markalı ürünlerin kalitesini hatırlatacak tarzta “stil” yaratabilmenin arayışları içinde olunmalı.
11. Hazır giyim alanında “department store” türü alışveriş merkezlerinde yer kiralama imkânları araştırılmalı.
12. Çin’de çok önemli bir yeşil çay üretimi ve geleneği bulunmakla birlikte, geleneksel ihraç ürünlerimizin yanında siyah poşet çay ve diğer meyve çayları konusunda, özellikle dışa açılan, en çok yabancı sermaye çeken, kalkınmada öncelikli doğu sahili kentlerinde bulunabilecek potansiyelden yararlanma imkânları incelenmeli.
13. Geleneksel ihraç ürünlerimizin yanında, önemli satış potansiyeli olabileceği düşünülen ayakkabı boyaları, süet ve nubuk ayakkabı boyaları ve bakım ürünleri ile ayakkabı cilalama süngerleri için de pazarlama çalışmaları yapılmalı.
14. Özellikle mermer ihracatının getirisinin artırılabilmesi için, gerekirse bir kaç firmanın bir araya gelmesi suretiyle Çin’de mermer işleme imkânları araştırılmalı.
15. Ticaret yapmaya kalkışmadan önce, mutlaka hedef ürün tespiti yapılarak karar verilmeli ve Ticaret Ataşeliği ya da Ticaret Müşavirliği’nden alınacak bir kaç sayfalık ithalatçı listesine mektup yazarak Çin pazarına girilemeyeceği, kişisel çaba ve çalışmaların sürekliliğinin çok önemli olduğu, pazarda sürekli bulunmak için en azından bir temsilcilik ofisi açmanın faydalı olacağı iyi anlaşılmalı.
16. Gerektiğinde, özellikleri fazlaca bilinmeyen bir pazarda zaman ve para kaybetmek yerine, bu ülkede yerleşik Türk aracılar da dahil olmak üzere, aracı ile belirli bir bedel karşılığında çalışılması bir kayıp olarak görülmemeli.
17. Carrefour gibi zincir marketlerde bazı Türk gıda ürünlerinin Türk Bayrağı etiketli raflarda satılmakta olduğu dikkate alınmalı ve tüketiciye ulaşmada kalite imajı yüksek marketlere yönelik pazarlama ve tanıtım faaliyetleri yürütülmeli.
18. Finansal imkânlar ölçünde mümkün olduğunca reklam ve tanıtıma önem verilmeli.
19. Reel sektör dışında, özellikle turizm alanında gelişme kaydedebilmek ve turizm gelirlerimizi artırabilmek için Çin’de popüler olan bazı seyahat yazarları Türkiye’de misafir edilmeli, bu kişilere etkin tanıtım yapılmalı ve böylelikle bu yazarların ülkelerine dönüşte çalıştıkları basın yayın organlarında Türkiye’nin tanıtımını yapmaları sağlanmalı.

Kaynak : T.C. Pekin Büyükelçiliği

Related posts:

1. Çin’e ihracat yapmanın tam zamanı ama nasıl?
2. Çin’de Nasıl İş Yapılır?
3. Çin’den İthalat Nasıl Yapılır
4. Çin’den elektronik ürün ithalatı nasıl yapılır?
5. İthalat Nasıl Yapılır ?

Sonuç olarak çin ekonomisi bu sayede hiç olmadığı kadar başarılı bir hale gelerek inanılmaz bir gelişim ve büyüme göstermiştir. Şuanda Çin bir nevi Dünyanın fabrikası konumundadır.

Ülkemiz ve diğer dünya ülkeleri girişimlerinin Çin’den ithalat yapmalarının en büyük nedenleri yüksek kar marjları ve düşük maliyetlerdir.

Çin’den ürün ithalatı yapmak çoğu firma için zor gibi görünsede aslında büyük bir zorluğu yok. Direk kendiniz yada aracı bir kurum kullanarak bu istemiş olduğunuz ithalatı gerçekleştirebilirsiniz.

Eğer Çin’den mal ithal etmek istiyorsanız izlemeniz gereken yollar.

1. Güvenilir üretici ya da tedarikçileri bulmak.
2. Sipariş ayrıntıları konusunda üreticiden bilgi ve teknik destek almak.
3. Tedarikçi ya da üretici ile sipariş edilen ürünler üzerinde pazarlık yapmak.
4. Ürünlerin üretim sürecini takip ederek gerekli kalite kontrol işlemlerini gerçekleştirmek.
5. Güvenilir bir nakliye firması ile anlaşmak.
6. Ürünlerin gümrük mevzuatları hakkında bilgi edinmek.
7. Ürünlerin satış ve pazarlaması için pazar ve fiyat araştırması yapmak.

Eğer bu şartları uygulayabileceğinizi düşünüyorsanız Çin’den ithalat yapmamanız için hiçbir neden yok. eğer bu işlemler ile uğraşacak vaktiniz yok ve sizin adınıza tüm bu işlemleri yürütecek bu işlerde uzman bir firmadan yardım almak isterseniz lütfen bize ulaşınız.

Related posts:

1. İthalat Nasıl Yapılır ?
2. Çin’den elektronik ürün ithalatı nasıl yapılır?
3. Çin’den İthalat Danışmanlığı
4. Çin’den İthalat
5. Çin’e İhracat Nasıl Yapılır?

Zeytinyağı ihracatında mevzuat açısından; ihracını düşündüğünüz zeytinyağı ve benzeri ürünler 1509 faslında olup, ihracı kayda bağlıdır. Bu malların ihracından önce gümrük beyannamelerinin İhracatçı Birlikleri Genel Sekreterliği tarafından kayda alınması gerekir. İhracatta, borsa tescil beyannamesi de aranan ürünler listesindedir.

İhracını düşündüğünüz zeytinyağı ve benzer ürünleri Çin’e nasıl ihracat yaparsınız, o ülkenin ithalatında gümrük mevzuatı ile iş/yatırım konuları, Çin gümrüklerince uygulanan gümrük vergi oranları, Çin ithalat mevzuatı ve benzeri pratik bilgilere Çin sitesinden ulaşabilir, aynı sitesindeki Müşavirlik raporlarından faydalanabilirsiniz.

Çin’e ihracat yapmaya başlamadan önce ülkemiz ile Çin arasında ticari ilişkiler ve ticari anlaşmalar, Çin pazarının genel özellikleri, Çin pazarı ile ilgili bilgiler, Çin’in ithal ettiği mallar, Türkiye’den Çin’e ihracat potansiyeli yüksek sektörler, Çin’den ithalatımız ve Çin’e ihracatımız gibi bilgileri araştırmanızda fayda var.

İhracata başlarken alıcılarla görüşmeniz esnasında ödeme, teslim şekilleri vs. gibi konular ile ilgili sorularınız olursa her zaman size yardımcı olabilirim. Bununla birlikte, malın gümrükten çıkış aşamasındaki operasyonel işlemlerinizde (gerekli belge ve prosedürler için) konusunda uzman tecrübeli gümrük müşavirleri, yapacağınız ihracat karşılığında kdv ödenmemesi gibi konularda ise mali müşavirinizle görüşmenizi tavsiye ederim.

TÜRKİYE ÇİN’E NE KADAR ZEYTİN VE ZEYTİNYAĞI İHRAÇ EDİYOR?

Çin, Türkiye’nin en fazla dış ticaret açığı verdiği ülkelerin başında geliyor. Türkiye Çin’e karşı 12 milyar dolar seviyesinde dış ticaret açığı veriyor. Bu açıdan baktığımızda ülkemize her zaman net döviz girdisi sağlayan zeytin ve zeytinyağı sektörü, Türkiye’nin Çin’e karşı verdiği dış ticaret açığını azaltma şansına sahip bir sektör. Bugün için Türkiye Çin’e yaklaşık 2.6 milyon dolar civarında zeytin ve zeytinyağı ihraç etmekte olup, Çin’in bu konudaki ithalatından yüzde 5 seviyesinde pay almaktadır. Zeytin ve Zeytinyağı Tanıtım Komitesi, şu anda İtalyan ve İspanyolların hakimiyetindeki pazarda yapacağı çalışmalarla payımızı arttırmayı hedefliyor.

Related posts:

1. Çin’in ithalat ve ihracatı
2. Çin’den elektronik ürün ithalatı nasıl yapılır?

Peki, Çin‘le 2009 yılında olan dış ticaretimizde neden 1,5 milyar dolara karşın 12.5 milyar dolarlık 8 katı aşkın bir dengesizlik mevcuttur ve neden Çin‘e ihracat yapamamaktayız? Bunun sebeplerinden bazıları aşağıdaki gibidir:

1. Çin‘e özgü kültür ve yaşayışın getirdiği farklı tüketim eğilimleri (Çin’e özgü renkler, tadlar, hassasiyetler, kültürel öğeler, ambalajlarlar, modern yönelimlerin bilinememesi)

2. Çin pazarının kendine has özellikleri ve Çinli muhataplarla duygusal ortaklıklar kurulamaması. (ürünün satılacağı toptancı veya ithalatçılarla hediyeleşme, gerektiğinde onları memnun edecek maddi imkanların sunulması, veya pazarı açabilecek insanların maddi beklentilerini anlama ve bunu Çinli yöntemlerle karşılayabilme)

3. Çin‘in dışa açılımda ilk olarak yine kendi ideolojisine uygun ülkelerle işbirliğine gitmesi ve Türkiye’yle ticari ilişkilerin yavaş ilerlemiş olması.

4. Çin dahil Asya Pasifik bölgesinin ihracatçımız tarafından “uzak” görülmesi ve yabancı sayılması.

5. Çin pazarına girilirken güvenilir ve bölgeye hakim Türk çalışanlardan istifade edilememesi.

6. İhracatçımızın Çin‘e yatırımdan korkması, Çin pazarının büyüklüğünün farkına varamaması, her hangi bir zorlukta kendine sahip çıkacak kimselerin olmaması.

7. Resmi yetkililerimizin yerel dili bilmemesi, Çin‘de 3 sene gibi çok kısa bir süre kalıyor olmaları, bölge hakkında kümülatif bilgi birikiminin oluşmamış ve paylaşılmıyor olması.

Çin’e ihracat yapmanın tam zamanı

Yukarıdaki hususlar Çin’e ihracatımızın bugüne kadar istenilen seviyeye gelmemiş olmasının önemli sebepleri olarak sayılabilir. Çin Gümrüğü’nün rakamlarına göre 2010 yılının Ocak ayında ithalat büyüklüğü 95 milyar USD’nin üzerine çıkmış ve geçen yılın aynı ayına göre %85 oranında büyümüştür. Çin Ticaret Bakanlığı Sözcüsü Yao Jiyan’in açıklamasına göre Çin ilk defa bu yıl ortalama 190 milyar dolarlık dış ticaret fazlasını vermeyip açık bile verebilir. Bu, dev pazar Çin’in muazzam miktarlarda alım yapması anlamına gelir ki; Çin’e ihracat adına girmek için tam zamanıdır demektir.

Çin’i üs olarak kullanmak

Çin pazarına girmiş olma ve pazarda tutulma sadece Çin’e olan ihracatımızı artırmakla kalmayıp Asya Pasifik Bölgesi ülkelerine olacak ihracatın da artmasına vesile olacaktır. Zira Çin, ucuz işgücü, ucuz enerji maliyetleri, ucuz taşımacılık ve Çin’den yapılan ihracatlarda verilen vergi iadeleriyle aslında çok önemli bir üstür. İhracatçımızın Türkiye’den yapacağı direk ihracatın yanında Çin’e yapacağı küçük çaplı yatırımlarla Türkiye’den olan ihracatı desteklemesi, Çin pazarında daha sağlam tutunabilmesi ve sonrasında Asya Pasifik pazarlarına girebilmesi adına önemli bir adım olacaktır.

Çin’de Nerden ve Hangi Sektörlerde Başlamak?

Çin‘in hangi şehri ve bölgesinden başlamak gerektiği tabii ki hangi sektörde girilmek istenildiğiyle çok ilgili. Öncelikle 2009′da Çin’e yaptığımız ihracatın %35′inin toplandığı Şanghay-Zhejiang-Jiangsu eyaletlerinin birbirine yakın olması, ulaşım imkanları, Çin‘de tüketimin en fazla olduğu bölge olması, Çin‘in açılımının ve tüketiminin temsilcisi, Çin’de kişi başına düşen milli gelirin en fazla olması(10.529USD), nüfusunun 4-5 Orta Asya ülkesine eşit olması(18,5 milyon), dünyanın en büyük finans merkezlerinden olması ve Türk yatırımlarının yoğunlaştığı bölge olması sebebiyle Çin‘in İstanbul’u olan Şanghay’dan başlamak, sonrasında yine sektörün seyrine göre kuzeyde Pekin, güneyde Guangzhou şehirlerden devam etmek mantıklı olacaktır.

Mermer, bor, tahıl, krom… gibi Çin’e zaten sattığımız hammadde esaslı ihracat kalemlerinin dışında Rejenere iplik, fantezi ev tekstili, lüks ve marka konfeksiyon, Türk Şarabı ve içkileri, özel marka sigara&tütün, kaliteli deri mamülleri, özel kimyevi maddeler, vulkanize kauçuk malzemeleri (hava süspansiyon körükleri gibi), lüks halı – battaniye, toz içecek, fırın&tatlı mamüller, Türk FastFood, Türk Hamamı, otel, iç turizm organizasyonları, hava kargo gibi sektörler Çin‘de kesinlikle rekabet şansı ve pazarı bulunan sektörlerdir.

SONUÇ:

Uzak görülen Çin pazarı Türk ihracatçısı için aslında bulunmaz bir fırsattır. Türk ve yabancı menşeli danışmanlık şirketleri ihracatçı Türk şirketlerine “Çin‘i yakın etmek” için çaba sarf etmektedirler. Fakat bu hususun devlet kanalıyla, herkesin güvenebileceği bir elden, tamamen güvenilir rakamlara dayanarak, yarı devlet kurumunun kimliğinden faydalanılarak Türk ihracatçısına sunulabilse, Çin‘e olan ihracat rakamlarımızın çok büyük ivmelerle artması işten bile sayılmayacaktır.

Bu sebeple TİM ve TİM’e bağlı ihracatçı meclislerinin Çin‘de organizasyon başlatmaları ve ihracatçımıza yardımcı olabilecek ofisler ve üsler kurması gerekmektedir. En başta saydığımız hataların yinelenmemesi için gereken tedbirler alınmalı, ihracatçımızın Çin’de başarılı olması adına gereken her şey yerine getirilmelidir. Bunun yanında ihracatçımızın da daha cesur olması, Çin‘i uzak görmeyip, “ayak basmadığımız yer bizim değildir” diyerek Çin pazarını Türkiye’ye açmak için biraz daha gayret göstermesi gerekmektedir.

Related posts:

1. Çin’e İhracat Nasıl Yapılır?
2. Çin’de Nasıl İş Yapılır?
3. Çin’e İhracatta Önemli Adımlar
4. 108. Çin İthalat ve İhracat Fuarı
5. Çin’in Ocak Ayında ki Dış Ticareti Yüzde 44 Arttı

Related posts:

1. Değerli ve Yarı Değerli Taşlar

Ucuz işçilik ile ürettiği malları Dünya’nın dört bir yanına satan Çin, bu durumuyla bir çok ülkede bir çok fabrikanın kapanmasına neden olmaktadır. Bu durumdan etkilenen ülkelerden biri de Türkiye’dir. Çin mallarının ucuzluğuyla yarışamayan bir çok Türk firması kepenk indirmek zorunda kalmıştır. Çin’in bu kadar büyük bir pazar olması Türk İşadamlarının da orada bazı sektörlerden para kazanmasına olanak sağlamaktadır.

Bir çok işadamı ve firma Çin üzerinden ticaret yapmaya mal almaya çalışmaktadır fakat yeterli düzeyde bilgi sahibi olmamak ve Çin’i iyi tanıyamamaktan ötürü sektörde başarılı olamamakta ve hüsran ile geri dönmektedir. Bu tarz işlere kalkışırken profesyonel bir yardım almak en mantıklı karar gibi görünmektedir. Biz Utku Trading Company olarak sizlere bu profesyonel hizmeti sağlamaktayız. Çin’den almayı düşündüğünüz ürün hakkında detaylı bilgi edinmek için lütfen iletişim sayfasındaki bilgilerden ya da Canlı Destek bölümünden bizlere ulaşabilirsiniz.

Related posts:

1. Çin’den İthalat Nasıl Yapılır
2. Çin’den İthalatta Sıkça Sorulan Sorular

Çin’de direk fabrikalardan mal aldığınız zaman, ürünün üzerine ve ambalaja logonuzu bastırabilirsiniz. Bu sayede kendi Markanızın ürünlerine sahip olabilirsiniz.

Çin’de dünyaca ünlü markalara mal üreten bir fabrikadan, bizde aynı malı istediğimizde aynı kaliteyi tutturamıyor. Neden?

Çin’deki en büyük sorun, Çinlilerin kalite vizyonlarının ve dolayısıyla da kalite kontrol sistemi’nin eksikliği ve varsa bile, düzgün Çalışmamasıdır. Böyle olunca,  fabrikalar üretim kalitesinin devamlılığını koruyamıyor. Bir kere çok iyi üretiyor diğer seferinde kalite Düşüyor ve bu hatanın maliyetine katlanmak istemediği için de, malı alıcıya o şekilde göndermeye çalışıyor. Fabrika ne kadar büyük olursa olsun bu sorunla zaman karşılaşıyoruz. Bunun tek çözümü, büyük ithalatçılar gibi ciddi bir satın alma acentesiyle işbirliği yapmanızdır.

Çin’den az miktarlarda mal alınabilir mi?

Çin’den mal alırken çok büyük miktarlarda mal almak zorunda değilsiniz. Alacağınız mallar bir konteynırı tam olarak doldurmasa bile, malınızı ürettirebilir ve parsiyel kargolarla da nakliyesini yapabilirsiniz. Ayrıca, 3–4 farklı fabrikadan mal alıp bunların hepsini tek bir konteynıra yüklemesini yapabilirsiniz.

Çin’deki fuarlara geldik, fakat hiçbir şey alamadık. Hem kafamız karıştı, hem de güvenemedik. Ne yapmalıyız?

Riskinizi azaltmanın iki seçeneği var. Ya Çin’e bir süre kendiniz yerleşecek ve tüm fabrikalara gidip hem üretim tesislerini gezecek, hem de mallarınızın üretimi sırasında ve bittikten sonra malınızı kontrol edeceksiniz.  Fakat en ekonomik ve en güvenli seçenek, sizinde tüm büyük ithalatçılar gibi,  bir satın alma acentesiyle çalışmanızdır.

Çinlilerle ticarette güven sorunu yaşanıyor mu?

Dış ticareti çok kısa bir zamanda öğrendikleri ve çabuk para kazanıp, batı ticaret ahlakını benimseyemedikleri için, ticaret anlayışları çok farklıdır. Buda en çok da kalite anlayışlarında ortaya çıkmakta. ”Ne olacak böyle de olur” deyip sizin istediğinizden tamamen farklı bir mal üretip gönderebiliyorlar. Fabrikalar için çok da önem taşımayan küçük bir ayrıntı, sizin büyük kayıplarınıza neden olabilir. Bu yüzden, kalite kontrol bölümü olan, bir satın alma acentesiyle işbirliği yapmanız, önemle tavsiye edilir.

Çin’de her çeşit mal üretiliyor mu?

Evet, hemen hemen her mal üretilmektedir. Zira Çin, geniş coğrafyasında her türlü üretimi yapan, binlerce fabrikaya ve her türlü teknolojiye sahiptir.

Çin’den gelen mallarımızda sorun var. Ne yapmalıyız?

Eğer bir satın alma acentesiyle işbirliğindeyseniz, işiniz daha kolay. Bu acentenin görevleri, problemleri sizin için çözmek, fabrikayla aranızda köprü olmak ve işlerin sizin lehinize sonuçlanmasını sağlamaktır.  Böyle bir acenteyle çalışmıyorsanız, o zaman en iyi çözüm, Çin’e gelerek yerinde problemi çözmeye çalışmaktır.

Çin’den de vadeli mal alabilir miyiz?

Evet, Türkiye bankalarından vadeli akreditif açtırırsanız Çin’den vadeli mal alma imkânına sahip olabilirsiniz.

Çin’in malları kalitesiz midir?

Çin’de her kalitede mal bulmak mümkündür. Çok düşük kaliteli, çok kaliteli mallar da var. Birçok yabancı şirket Çin’de mal yaptırıyor. Eğer kalite kontrolünü iyi yapabilirseniz,  her kaliteyi burada ürettirebilirsiniz. Çin’de bir mamulü 2–3 farklı kalitede bulmanız mümkün. Bu farklılıklarda direk fiyata yansıtılmaktadır. Açıkçası, Çin malı kalitesiz değil ama maliyeti düşürerek kalitesiz Çin malı yaptırmakta sizin elinizde.

Çin’den, istediğimiz kalitedeki en uygun malı nasıl buluruz?

En sağlam yolu, istediğiniz ürünün numunesini ve/ya teknik özelliklerini, bu malı üreten bütün fabrikalara gönderip, hepsinden ayrı ayrı fiyat almanızdır. Eğer bu fabrikaların bir kısmına ulaşamıyor veya fabrikalarla iletişim kurmakta zorluklar yaşıyorsanız, bizimle irtibata geçin. Araştırma bölümümüz, kısa sürede, tüm bilgileri size ulaştıracaktır.

Çin’den mal alan Avrupalı ve Amerikalı ithalatçı firmalar, kalitenin devamlılığını nasıl sağlıyorlar?

Avrupalı ve Amerikalı ithalatçı firmalar, genellikle Çin’den mal alırken satın alma acenteleriyle işbirliği yaparlar. Ayrıca, bazı ithalatçılar kendi kalite kontrol ekiplerini de Çin’e gönderip malın kalitesini yüzde yüz sağlama almış oluyorlar. Bu sistemle de doğal olarak kalitenin devamlılığını sağlayabiliyor ve bu malları, kendi malları olarak tüm dünyaya ve kendi iç piyasalarına satmakta zorlanmıyorlar.

Çin’den mal alıyoruz,  ama malın kalitesinin devamlılığında sorun yaşıyoruz. Ne yapmalıyız?

İki seçenek var. 1-  Tüm üretim sürecinde ve/ya üretimin tamamlanmasından sonra Çin’e gelerek, fabrikada mallarınızı kontrol edeceksiniz her seferinde. 2- Bu hizmeti de veren firmamızla çalışıp,  kalitenin devamlılığını kontrol altına alacaksınız.

Çin’den mal almaya başlayınca, sık sık Çin’e gelmek zorunda mıyız?

Eğer, burada sizin için tüm işleri üstlenen bir satın alma acentesiyle işbirliği yaparsanız,  buna gerek kalmazsınız.

Çin’den en iyi hangi şehirden mal alabiliriz?

Çin’de her malın daha ağırlıklı olarak üretildiği şehirler bulunmakla beraber, bu şehirler birden fazla da olabilmekte, bazı ürünlerde. Örnek olarak: aynı mal için bazı şehirlerdeki üreticilerin fiyatları biraz daha yüksek olmasına karşın, o şehirlerdeki üreticilerin kaliteleri daha yüksek ve de hazır model ve ürün portföyleri daha geniştir. Çin’de sektörler ve başlıca ürünleri eyalet ve şehirlerle özdeşleşmiştir.

Mesela;
Shenzhen’de, Elektrikli ve Elektronik Ürünler,
Zhejiang’da, Tekstil ve Tekstil Yan Ürünleri,
Jinjiang ve Xiamen’de, Ayakkabı ve Ayakkabı Yan Sanayi,
Yiwu’da Hediyelik Eşya ve Promosyon Malzemeleri.

Bir mal alırken, istediğimiz kaliteyi, Çin’den en uygun fiyata aldığımızdan nasıl emin olacağız?

Çin’de istediğiniz malı üreten tüm fabrikalarla iletişime geçip, hepsinden istediğiniz ürünün fiyatlarını alıp, gerektiğinde numune ürettirerek, kalitelerini görebilirsiniz. Böylece en uygun fiyatlı firmayı seçebilirsiniz.

Çin’e inince istediğim yere nasıl gideceğim? Ne Çince bilirim ne de İngilizce.

Bu konuda, havaalanına inmenizden, geri Türkiye’ye dönmenize kadar ki gerekli hizmeti firmamız sunmaktadır. Çin İç hatlarına uçak bileti, Çin Otel Rezervasyonları, Çince-Türkçe Tercümanlık Hizmetleri ve Dış Ticaret konularında firmamızla bu hizmetleri sağlamaktayız.

Çinli Fabrikalarla İngilizce iletişim kurabilir miyiz?

Fabrikalarda sadece ihracat bölümlerindeki kişiler İngilizce biliyor. Fakat yeterli İngilizce bilen ve ne demek istediğinizi tam olarak anlayan Çinli sayısı az. Anlıyor gibi görünseler de çoğu dediğinizi tam anlamamaktadır. Çinliler, genel kültürlerinden dolayı, dediklerinizi anlar gibi görünürler ve size olumlu yanıt verirler. Bu nokta da siz de istediğinizin kabul edildiğini sanırsınız. Ancak bir süre sonra anlarsınız ki, aslında dediğinizi anlamamış, sadece anlar gibi görünmüş ve sizin istediğinizden farklı bir şey yapmış. Bu yüzden, onlarla anlaşırken ve özellikle gerekli anlaşmaları yaparken onların kültürlerini ve tabiatlarını bilen bir satın alma acentesiyle, işbirliği yapmanız önemle tavsiye edilir. Ne demek istediğimizi, Çin’e bir defa geldikten sonra, çok iyi anlayacaksınız.

Çin’e gelip mal siparişi verdik, ama gelen mal farklı çıktı. Nasıl çözeriz?

Bu Çin’de en sık yaşanan ciddi bir sorundur. Bunun sebepleri Çin fabrikalarında, fabrika ne kadar büyük olursa olsun, ciddi çalışan kalite kontrol sistemlerinin olmamasıdır.  Çinli işçiler genelde kendi bildiklerini yapmakta çok sabit fikirlidirler. Bunu önlemenin en iyi yolu üretim sırasında ve üretimin sonuçlanıp, yükleme yapılmadan önce, bizim gibi bir satın alma acentesinin sizin adınıza veya sizinle birlikte malın kalite kontrol ve gözetimini yapması ve o şekilde yüklenmesini sağlamasıdır.

Daha önce hiç ithalat yapmadık, gümrük işini nasıl çözeceğiz?

İyi bir gümrük müşavirliği acentesiyle görüşüp malınızın ithalat mevzuatı hakkında tüm bilgileri alabilirsiniz. Bir malı ithal etmeye karar verdikten sonra, ilk yapılması gereken gümrük mevzuatını kontrol ettirmek ve ithalatında bir problem yoksa girişimlere başlamaktır. Bir nakliye firması veya nakliye acentesiyle görüşürseniz, size nakliye ve masraflarıyla ilgili tüm bilgileri verecektir.  Yâda Firmamızın anlaşmalı olduğu nakliyat şirketleri ile çalışarak, yüklemelerinizi firmamızın gözetiminde takip edebilirsiniz.

Çin’den ayrı ayrı fabrikalardan mal alıyoruz. Avans ödemeleri firmalara göndermek ve her birini ayrı takip gerekmekte,  Tüm ithalatımızı, Çin den tek bir firma üzerinden yapabilir miyiz?

Ayrı ayrı fabrikalardan da mal alsanız tüm ithalatınızı Çin’de tek firma üzerinden yapmanız mümkün. Şirketimiz bu konuda da destek vermektedir.

Tüm ithalatımızı tek bir firma üzerinden yapmanın bize ne avantajı olur?

Birincisi para transferi yaparken ayrı ayrı havale masrafından kurtulursunuz. İkincisi, Çin’de ihracatı yapan firma, tüm fabrikalarla Çin kanunları çerçevesinde sözleşme imzalayacağından, bir problem durumunda yargı yoluna gidip sizin hakkınızı araması daha kolay olur. Diğer bir avantaj da eğer bu firma güçlü bir firmaysa vadeli akreditifle mal almanız daha kolay olur.

Çin’deki fuarlarda katılımcılar, çoğunlukla fabrika değil ticaret firmaları. Fabrikalara direk nasıl ulaşırım?

Çin’deki fabrikalar genelde ihracatları kendileri değil, dış ticaret firmalarından yaparlar. Hem vergisel nedenlerden, hem de direk üretime odaklanmak istemelerindendir. Ayrıca, fuarlara sadece ihracat lisansı olan fabrikalar katılabilir ki her fabrika da bulunmamaktadır. Dolayısıyla da fuarlara genellikle, ihracat lisansına sahip dış ticaret firmaları katılırlar. Direk fabrikalara ulaşmak istiyorsanız, firmamız sizin adınıza hızlı şekilde direk fabrikalara ulaşır, fiyatları sizin için araştırır ve fiyatlarını uygun bulduğunuz fabrikalarla görüştürür.

Related posts:

1. Çin Firmaları İle Ticaret
2. Çin’den İthalat Nasıl Yapılır
3. Çin’den İthalat
4. Çin’in İthalat Ve İhracat Yönetimi
5. Çin’den Mal Almak

Related posts:

1. Çin – Türkiye Ticari İlişkileri
2. Çin Ekonomisi İlk Çeyrekte Yüzde 11,9 Büyüdü
3. 107. Çin İthal İhraç Ürünleri Fuarı
4. Çin

• Kredi veya mali yardım kullanarak yapılan ithalat ve ihracat,
• Yabancı sermaye şirketlerince, ihracat amaçlı üretim ve yurtiçi piyasada satış için ham ve ara malı ithalatı,
• Yabancı sermayeli şirketlerce satın alınan ya da yabancı sermayeli şirketlerce yerel olarak üretilmiş ham maddelerin ve ara malların kullanımı ile imal edilen ürünlerin ihracatı,
• Lokanta ve oteller tarafından yapılan gıda ve içecek ithalatı,
• Yerel olarak üretilmiş yakıt, techizat, yedek parçalar ve kompenantların yabancı taşıtlar ve uçaklara arzı,
• Yabancı ülkeler ile işgücü hizmetleri işbirliği projelerine bağlı ücretlerin ödenmesi amacıyla yapılan mal ithalatı,
• ÇHC’de yerleşik işletmeler tarafından, ÇHC dışındaki yatırımları için sermaye malı olarak ekipman ve materyal ihracatı.

Kota ve Lisans Kontrolü
a) İthalat Kotaları ve Lisansları
Genel ticaret kapsamındaki kota denetimine tabi malların ithalatı için ilgili ithalat sözleşmesi imzalanmadan önce ithalat kota sertifikası ve ithalat lisansı alınması amacıyla ilgili kurumlara başvuru yapılmalıdır. Kota denetimine tabi olmayan malların ithalatında ise, ÇHC Hükümetince belirlenmiş bazı malların ithalatı için ithalat lisansı alınmasını gerekmektedir. Ayrıca, kota denetimine konu olmayan ürünlere ilişkin olarak gönüllü kayıt sertifikası alınması için ilgili kamu kurumlarına başvuruda bulunulması istenmektedir. Askeri ve/veya sivil kullanım amacıyla kimyasal maddelerin ithalatı için özel izin alınması zorunludur. Tehlikeli madde içeren ilaçların üretimi için kullanılan kimyasal maddelerin ithalatı için de özel izin alınması şartı bulunmaktadır.

Yabancı sermayeli şirketlerin, iç piyasaya satış amaçlı üretimleri için gerekli ham maddelerin ve ara mallarının ithalatının kota ve lisans zorunluluğuna tabi olması halinde ithalat kota sertifikası ve lisansı alımı için ilgili kamu kurumlarına başvuruda bulunmaları gerekmektedir. İhracata yönelik üretim için ihtiyaç duyulan malların ithalatı ise, kota ve lisans uygulamalarından muaf tutulmaktadır.

b) İhracat Kotaları ve Lisansları
Genel ticaret kapsamında ihracat kotasına tabi olan malların ihracı öncesi ihracat kota sertifikası ile ihracat lisansı alınması için başvuru yapılması gerekmektedir. Genel lisans uygulamasına konu olan malların ihracatı için ilgili ihracat sözleşmesinin ibrazı ile ihracat lisansı için başvuruda bulunulmalıdır. Ancak, yabancı sermayeli şirketler, kota denetimine ve genel lisans uygulamasına tabi malların ihracatı için ihracat lisansı alımı amacıyla ilgili daireye başvuruda bulunmadan önce ilk aşama olarak Dış Ticaret ve Ekonomik İşbirliği Bakanlığından (Ministry of Foreign Trade and Economic Cooperation MOFTEC) *, onay almak zorundadır.

Döviz Kontrolü
ÇHC’de iki şekilde döviz ile ödeme gerçekleşmektedir.

• Döviz ile Hesaplaşma Sistemi (Foreign Exchange Settlement System)
• İthalat için Döviz Ödemeleri ve İhracattan Elde Edilen Dövizlerin Teyid ve Terkini Sistemi

Normal şartlar altında, işletmeler, döviz gelirlerini, ÇHC Hükümetince belirlenmiş bir bankaya satmakta ve döviz satın alımı veya kendi banka hesaplarından döviz transferi şeklinde belirlenmiş bankalar vasıtasıyla döviz ödemelerini yapmaktadır. Yabancı sermayeli şirketler, cari hesapları altında döviz gelirlerini ayrı bir bölümde muhafaza edebilmekte veya ayrı bir döviz hesabı açabilmektedir.

Genel ticaret kapsamındaki malların ithalatında, işletmeler, kendi döviz hesaplarından döviz çekerek veya belirlenmiş bankalardan ithalat sözleşmesi, ithalat gümrük beyanname formu ve diğer belgelerin ibrazı ile döviz satın alarak ödemelerini yapabilmektedir. Ancak, her ithalat için yapılan döviz ile ödemeler veya ihracattan elde edilen döviz ile ilgili teyid ve telkin prosedürü, ilgili düzenleme ve kurallara uygun şekilde tamamlanmalıdır.

(*) ış Ticaret ve Ekonomik İşbirliği Bakanlığı (Ministry of Foreign Trade and Economic Cooperation MOFTEC), yeniden yapılandırılarak Ticaret Bakanlığına (Ministry of Commerce, MOFCOM) dönüştürülmüş olup, sözkonusu yeni bakanlık, MOFTEC’in bütün görevlerini üstlenmiştir.

Vergilendirme ve Vergi Muafiyeti
a) İthalat Üzerinden Alınan Vergiler
ÇHC, genel ticaret kapsamında ithal edilen mallar üzerinden ithalat vergisi ve ithalat ile bağlantılı katma değer vergisi almaktadır. Belirli bazı malların ithalatında, ayrıca ithalatla bağlantılı tüketim vergisi tahsil edilmektedir.

b) İhracat Üzerinden Alınan Vergiler ve Vergi İadeleri / Muafiyetleri
Gümrük Vergileri: ÇHC, bir kaç tip ham madde ve önemli doğal kaynak dışındaki malların ihracatından vergi almamaktadır.
KDV ve Tüketim Vergisi: ÇHC, ticareti sınırlanmış veya yasaklanmış belirli ürünler dışında ihracatta % 0 gümrük vergisi uygulamaktadır. Bir başka deyişle ihracatta KDV veya tüketim vergisi ödenmemekte ve daha önce ödenmiş olan vergiler de ihracat işleminin tamamlanması sonrası iade edilmektedir. Bugün “KDV Muafiyeti, İndirimi ve İadesi” sistemi (VAT Exemption, Deduction and Rebate System) çerçevesinde yabancı sermayeli firmalara da ihracat vergi iadesi politikası tatbik edilmektedir.

Gümrük İdaresinde Firma Katagorizasyonu
a) Firmaların Katagorizasyonu
ÇHC Gümrük İdaresi, ithalatcı ve/veya ihracatcı işletmeleri, kredibiletilerine göre A, B, C ve D şeklinde dört ayrı gruba ayırmaktadır.

Kategori A firmalarına

• Gümrük beyannamesinde öncelik,
• Gümrük denetiminde ve işlemlerinin tamamlanmasında öncelik,
• Garanti mektubu ile gümrükten alınmasına müsaade edilen malların serbest bırakılmasında kolaylık,
• Zorunlu denetime tabi mallar gümrük kataloğunda yer alan mallar için örnek alınarak yapılan teftiş işleminden muafiyet,
• EDI (Electronic Data Interchange) vasıtasıyla internet beyannamesinde öncelik,
• Gümrük İdaresine kayıtta öncelik tanınmaktadır.

Kategori B işletmeleri normal prosedüre tabidir.

Katagori C’de yer alan şirketler özel denetime ve kontrole tabidir. Örneğin bu şirketler, vergi güvenliği istenen mallar için peşinat ödemek zorundadır. Faaliyetleri izlenmektedir. İthalat ve ihracat kalemlerinin çoğunluğu teftiş edilmektedir. Sözkonusu firmaların gümrük beyannamesinin farklı gümrük kapılarında yapmalarına müsaade edilmemektedir.

Katagori D’de bulunan şirketler,

• Katı bir gümrük denetimine tabidir,
• Tüm ithal ve ihraç malları teftiş edilmek zorundadır,
• Gümrük beyannamesi vermekten, Gümrük İdaresi tarafından kontrolü yapılmış malların gemiye yüklenmesinden, gümrük alanında depo kullanımından men edilebilmekte ve hatta yukarıda sayılan faaliyetleri sürdürmesine izin verilmemekte ve cezalandırılabilmektedir.

b) Şirketleri Katagorize Etmeye Yetkili Mercii
Yerel Gümrük İdaresi malların gruplandırılmasından sorumludur. Katagori A’da kayıtlı işletmeler, ilgili başvurunun yapılması ve sözkonusu başvurunun Gümrük İdaresince onaylanması ile tanınan katagori A statüsüne tabidir.

Dahilde İşleme Rejimi (Processing Trade)
Tetkik ve Dahilde İşleme Ticaretinin Onayı

a) Ticaret Şirketleri ve İşleme Firmaları
“Tetkik ve Dahilde İşleme Ticareti Onaylama İdaresi için Geçici Tedbirler” (Interim Measure for the Administration of Examination and Approval of Processing Trade) uyarınca, (İthal ham madde ve ara malı ile üretim dahil olmak üzere) dahilde işleme ticareti alanında faaliyette bulunan firmalar ilk önce vilayet düzeyinde Dış Ekonomik ve Ticaret Dairelerinden onay almak zorundadır.
Ticaret Firmaları, ithalatcı-ihracatcı yerel ve yabancı firmalar, yabancı firmalar ile işleme sözleşmeleri imzalama izni verilmiş, işleme ve montaj hizmetlerini sunan firmalar ve işleme ticaretine konu ithal-ihraç sözleşmelerinin aktinden sorumlu yabancı sermaye işletmelerini ifade etmektedir.

İşleme Firmaları, tüzel kişilik statüsünde, ihracat amacıyla üretim için ithal edilen ham madde ve ara malı ve parçaları işleyen ve montajını yapan veya ticaret işletmelerince kurulan ancak, tüzel kişiliği olmayan, bağımsız bir muhasebesi ve kendine ait bir faaliyet lisansı bulunmayan fabrikalardır.

b) Tetkik ve Onaylama Merciileri
Çin Halk Cumhuriyeti iç pazarındaki genel dengenin muhafazası amacıyla ithalat kontrolüne tabi olan pamuk, şeker, bitkisel yağ, kereste, tabi kauçuk, ham petrol veya rafine edilmiş petrolü girdi olarak kullanan dahilde işleme ticareti alanında faaliyette bulunmayı planlayan ticaret şirketleri (Daha önce çeşitli bakanlık ve komisyonların idaresi altında faaliyette bulunan firmalar ve bağlı kuruluşları dahildir.), şirket kayıtının yapıldığı bölgedeki vilayet düzeyindeki Dış Ekonomik ve Ticaret Dairesinden onay almak zorundadır. Diğer dahilde işleme ticareti faaliyetleri, sadece şirket kaydının yapıldığı yerdeki Dış Ekonomik ve Ticaret Dairelerinden (vilayet düzeyindeki Dış Ekonomik ve Ticaret Dairesi tarafından yetkilendirilmiş ilçe, kasaba veya kaza düzeyindeki ilgili daireler) onay alınması yeterlidir.

c) Başvuru için Gerekli Belgeler

• İşletmenin başvurusunu destekleyen firma tarafından hazırlanmış bir yazılı rapor ve üzerinde firma mühürü bulunan uygun şekilde doldurulmuş başvuru formu,
• Ticaret firmasının ithalat-ihracat hakkı kazanmasını sağlayan onaylanmış belgelerin (veya yabancı sermayeli şirketlerin onaylanmış sertifikaları) ve şirket faaliyet lisansının örnekleri,
• İşleme şirketi  tescilinin yapıldığı yerdeki kazadan  büyük idari bölge düzeyindeki Dış Ekonomik ve Ticaret Dairelerince düzenlenmiş ve şirketin üretim kapasitesini belirten belgenin asıl sureti ve firma faaliyet lisansının bir sureti,
• Ticaret firmasının yabancı firmalar ile imzaladığı ithalat-ihracat sözleşmesinin orijinal örneği,
• Ticaret firması ile işleme şirketi arasında imzalanan işleme ticaret anlaşmasının asıl metni,
• Onay merciilerince gerekli görülen diğer belgeler ve materyaller
• Eğer ticaret şirketi veya işleme firması yabancı sermayeli şirket ise, şirketin faaliyet alanını ve üretim ölçeğini tanımlayan ve Dış Ekonomik ve Ticaret Dairesince onaylanmış ilgili sözleşmeler ve şirket şartnamesi ile yatırımın yapıldığını, işletmenin gerekli yıllık teftişlerden geçtiğini, üretim tesislerinin inşaasının tamamlandığını ve üretime başladığını ispatlayan belgelerin de ilgili merciiye sunulması gereklidir.
• İthal hurda metaller veya diğer kullanılmış materyalleri kullanan işleme şirketlerinden Devlet Çevresel Koruma İdaresi (The State Environmental Protection Administration) tarafından düzenlenmiş ithalat onaylama belgesi talep edilmektedir. Sivil ve askeri kullanım için tehlikeli maddeler içeren ilaçların veya diğer benzer ürünlerin imalatında kullanılan kimyasalları ihtiva eden bitmiş ürünlerin ihracatının veya  ilgili maddelerin ithalatının yapıldığı  dahilde işleme ticaretinde ilgili dairelerce düzenlenmiş onay belgeleri istenmektedir.

d) İşleme Ticareti Faaliyetlerinin (Sözleşmelerinin) Onaylanması
Dış Ekonomik ve Ticaret Dairelerinin idaresi altındaki dahilde işleme ticareti onaylama merciileri, istenen belgeleri sunan ve ithal edilen maddeleri işleme ve bitmiş ürünleri re-eksport etme kabiliyetine sahip olduğunu ispatlayan ticaret şirketlerine işleme ticaret onay mühürüne sahip “İşleme Ticaret Onay Sertifikası” vermektedir. Bu sertifika, Gümrük İdaresi ve diğer ilgili kurumlarda gümrük vergisi hesabı açılması için gerekli bir belgedir. Onaylama mercii, firma tarafından beyan edilen birim tüketimi tetkik ve teyid etmekte ve “İthal Edilen Maddelerin Dosyalanması için Kontrol Listesi” ve “İhracat için Bitmiş Ürünlerin ve İthal Maddelerin Paralel Tüketimi için Kontrol Listesi” hazırlamaktadır. Dahilde işleme ticareti onay mühürü taşıyan sözkonusu kontrol listeleri, ilgili sözleşmelerin Gümrük İdaresi’nde dosyalanması için istenen belgelerdir.

Gümrük Denetimi
a) Dosyalama ve Kayıt
Dahilde işleme ticareti alanında faaliyette bulunmak üzere Dış Ekonomik ve Ticaret Dairesinden onay alınmasını takiben ticaret şirketi, işleme firmasının dosyalama ve kayıt formalitelerini tamamladığı ve “İşleme Ticaret Kayıt El Kitabı” için başvuruda bulunduğu yerdeki Gümrük Ofisine “İşleme Ticaret Onay Sertifikası”nı ve “İşleme Ticaret Sözleşmesi”ni ibraz etmek zorundadır. İşleme şirketi, şirket kayıt prosedürünü tamamlamak ve yerel Gümrük Ofisine şirket kodunu kayıt ettirmelidir. İşleme faaliyetinde de bulunan işleme ticaret firmaları (İthalat-ihracat haklarına sahip yabancı sermayeli şirketler de dahildir) için ticaret firmaları olarak gümrük kayıt kodu aynı zamanda işleme şirketi kodu olmaktadır. Ayrı ikinci bir kod alınması için ilgili formalitelerin yapılmasına gerek yoktur.

b) İthal ve İhraç Malları Denetimi
İpotek Sistemi: Dahilde işleme ticareti yönetim sistemi altında, Çin Gümrük Dairesi, ÇHC’deki işleme şirketlerinin, ithal edilen (Döviz ile alınan veya yabancı müşterilerce temin edilen) tüm maddelerin ve parçaların gümrük vergilerinin ve ithalata bağlı diğer vergilerin ödemelerini ertelemelerine müsaade etmektedir. İhracat için bitmiş ürünlerin imalatında kullanılan ithal maddeler ve parçalar, gümrük vergileri ve ithalat ile ilgili diğer vergilerden muaf tutulmaktadır. İhraç edilmesine müsaade edilmeyen veya iç piyasada satılmasına izin verilen bitmiş ürünlerin imalatında kullanılan ithal maddeler ve parçaların değeri üzerinden gümrük vergisi ve ithalata bağlı diğer vergiler tahsil edilmektedir. Sözkonusu sistem çerçevesinde üretilmiş tüm bitmiş ürünler, ihracat gümrük vergilerinden muaftır.

İşletmelerin Katagorilere Ayrılması:
ÇHC, dahilde işleme ticaret firmaları için gümrük vergisi peşinat sistemini benimsemiştir. Bu sistem çerçevesinde;

• İşleme ticareti için ithal edilen mallar, yasak olanlar, sınırlı ithalatına izin verilenler ve ithalatına izin verilenler olarak üç alt gruba bölünmektedir.
• İşletme ticaret şirketleri de A,B,C ve D şeklinde dört ayrı alt grup olarak sınıflandırılmaktadır.

Katagori A’da yer alan işletmeler;

• Kaçakçılık veya gümrük kurallarının ihlali gibi konularda herhangi bir kayıtı olmayan  firmalardır. (Gümrük Ofisleri arasında internet bağlantısı kurulmakta ve sistemi işletecek uzmanlar eğitilmekte ve sistemin kurulduğu noktalara tayin edilmektedir.)
• Uçak ya da gemi inşaası gibi özel ürün ticareti ile ilgili faaliyette bulunan işletmelerdir.

Katagori B’de bulunan firmalar, Gümrük İdaresince, kaçakçılık ve diğer gümrük kurulları ihlallerine ilişkin herhangi bir kayıdı olmadığı tespit edilen firmalardır.

Katagori C’de yer alan şirketler, Gümrük İdaresince kural ihlali kaydı bulunduğu tespit edilen firmalardır.

Katagori D’de bulunan firmalar, Gümrük İdaresince kaçakcılık yaptığı veya en az üç kez gümrük kuralı ihlali yaptığı tespit edilen şirketlerdir.

Ticaret Bakanlığı tarafından ürün katagorileri ve katagori A,B ve D’de yer alan firmalar listesi yayımlanmaktadır. Katagori B’deki firmalara ait liste yayımlanmamaktadır.

Gümrük Vergisi Peşinat Sistemi: Dahilde işleme ticareti için katagori A’da yer alan firmalar, gümrük alanı dışındaki depolar, diğer belirli alanlar ve ihracat işleme bölgelerindeki işletmeler tarafından ithal edilen ham madde, ara malı ve parçalar, gümrük vergisi peşinat ödemesinden muaf tutulmaktadır. Kalifiye kabul edilen dahilde işleme ticareti şirketleri, gümrük alanı dışında fabrika kurma izni için Gümrük İdaresine başvuruda bulunabilmektedir. Ticaret şirketleri ve işleme firmaları, işlemek üzere ithal edilen ham madde, ara malı ve parçaların depolanması için depo inşaa izni almak amacıyla başvuruda bulunabilmektedir.

Katagori B’de yer alan şirketlerin gümrük vergi peşinatının “nominal” ödemesini yapması istenmektedir. Ticaret şirketleri, işleme şirketlerinin yerleşik olduğu yerdeki Bank of China (BOC) bankasının şubesine yerel Gümrük İdaresince düzenlenen Gümrük Vergi Hesabı Açma Formunu ibraz ederek bir hesap açmalıdır. Sözkonusu hesabın açılmasını takiben BOC, ticaret şirketinin dahilde işleme ticaret sözleşmelerinin kayıt edilmesi için yerel Gümrük İdaresine sunulacak Gümrük Vergi Hesabı Kayıt İhbarnamesi düzenlemektedir. İşletme, sözkonusu banka hesabı açılmış olsa da gümrük vergi peşinatı ödemek zorunda değildir.

Ticareti sınırlanmış malların ithalatını gerektiren dahilde işleme ticareti ve katagori C’de kayıtlı firmalar için gümrük vergi peşinatının “fiili” ödenmesi istenmektedir. Gümrük vergi peşinatı Gümrük İdaresinin BOC’deki özel hesabına ödenmektedir. İthal edilen madde ve parçaları işlenmesinden ve bitmiş ürünlerin ihracatından sonra öngörülen zaman içinde tetkik ve kapatma prosedürününün tamamlanmasını takiben BOC, Gümrük İdaresi tarafından düzenlenen hesap kapatma ihbarnamesinin sunumu üzerine vadesiz hesap için ödenen faiz ile birlikte peşinatı ilgili firmaya geri ödemektedir. Eğer firma ithal maddeler ve parçaları işlemez, bitmiş ürün ihraç edemez veya sözleşmede şart koşulan vade içinde iç piyasaya satış için aranan müsaadeye sahip ise, Gümrük İdaresince, BOC’e peşinatın ve bağlı faiz gelirlerinin, vergi ödemesi ve geçiken ödemeden doğan cezai faiz tahsili için kullanılmasını istemektedir. Firma peşinatı ödeyemediği takdirde firma Gümrük İdaresi lehine garanti mektubu düzenlemesi için BOC’a başvurabilmektedir. Eğer firma garanti mektubu alamaz ise, peşinatı nakit veya çek, havale emri (money order) veya havale (remittance) ile ödemek zorundadır. Garanti mektubunun veya peşinatının alınması üzerine, BOC’nin Gümrük Vergi Peşinat Bölümü, ilgili firmaya garanti mektubu ve sözleşmelerin dosyalanması için gerekli diğer belgeler ile birlikte Gümrük İdaresine sunulmak üzere Gümrük Vergi Mevduat Hesabı Kayıt İhbarnamesi veya Gümrük Vergisi Mevduat Hesabı Değişikliği İhbarnamesi düzenlemektedir.

Ticaret Bakanlığı, katagori D’de bulunan firmaları, dahilde işleme ticareti hakkından men edebilmektedir.

Vergi Muafiyeti ve İndirimi:

• Tam Muafiyet (Full bond):  Tam muafiyet, belirlenmiş fabrikalar ve depolar tarafından ithal edilen ham maddeler, ara malları ve parçalar, bir başka ülkeye ihracat amaçlı üretim (dahilde işleme) sözleşmeleri uyarınca ithal edilen ham maddeler, ara malları ve parçalar, yabancı müşterilerce temin edilen ham maddeler, ara malları ve parçaların ithalatında tanınmaktadır.
• Sabit Oranlı Vergi: Dahilde işleme rejimine tabi fabrikada kullanılmak, depolarda muhafaza edilmek  veya yabancı ülkeye ihracat amaçlı üretim yapmak dışındaki bir saikle ithal edilen ham maddeler, ara malları ve parçalar, “İthal Edilmiş Mallar ile Üretim için İthal Edilen Ham Maddeler, Ara Malları ve Parçalar Üzerinden Vergi Tahsili ve Muafiyeti Ölçüsü” (Scale for Tax Levy and Exemption on Imported Materials) başlıklı düzenlemede belirtilen oranlarda ithal vergisine tabi tutulmaktadır.  Vergi tahsil oranı ve muafiyet miktarı, Gümrük İdaresi tarafından hazırlanan “Dahilde İşleme El Kitabı”nda (Processing Handbook) belirtilmektedir.

• Tam Vergi ve İhracatta Vergi İadesi: Gümrük düzenlemelerini ve kurallarını ihlal eden veya uzun bir zaman içinde gümrükleme (tetkik ve kapatma) işlemlerini tamamlayamayan firmalar ithal edilen ham maddeler, ara malları ve parçaların gümrükten çekilmesi için ithal işleminin gerçekleştirildiği zaman tüm vergi miktarını ödemek zorundadır. Sözkonusu firmalar, verginin ödendiği Vergi İdaresine, ithal edilen malların fiilen kullanılması, işlenmesi ve bitmiş ürünlerin re-eksportu sonrası vergi iadesi için başvuruda bulunabilmektedir.
• Gümrük düzenlemeleri ve kuralları uyarınca, ticaret şirketlerinden, “Kayıt El Kitabı ve İthal Maddeler ile İşlemede Malların İthalatı-İhracatı İçin Özel Gümrük Beyanname Formu”nu (Registration Handbook and Special Customs Declaration Form for the Import-Export of Goods in Processing with Imported Materials) doldurur iken ithalat-ihracatın yapıldığı yerdeki Gümrük Ofisine doğru beyanda bulunulması istenmektedir.

İthalat-İhracat Beyannamesi: Ticaret şirketi, “Kayıt El Kitabı ve Özel Gümrük Beyanname Formu”nu (Registration Handbook and Special Customs Declaration Form) doldurarak ve bu formu, ilgili konişmento, taşıma belgeleri, kargodaki mal listesi ve faturalar ile birlikte Gümrük Ofisine ithalat-ihracat beyanında bulunması gerekmektedir.

Teftiş: Şirketin gümrük beyannamesini ilgili makama ibraz eden yetkilileri, kargonun gümrük görevlilerince teftişi esnasında kargonun başında hazır bulunmak zorundadır. Şirket yetkilisi ya da yetkilileri kargonun taşınması, açılması ve teftiş sonrası yeniden paketlenmesinden sorumludur.

Vergi ve Harçların Ödenmesi: Gümrük İdaresinin denetiminde ithal edilen ham maddeler, ara malları ve parçaların güvenli olarak gümrük alanında muhafazası için harç ödenmesi istenmektedir. Sabit oranlı gümrüğü ödenmemiş malların Gümrük İdaresince muhafazasının ücreti ve tam vergiye tabi olan mallar için vergi, gümrük beyanname formu üzerinde belirtilen oranlara uygun olarak ödenmek zorundadır. Gümrük antrepolarında muhafaza edilen mallar (Full bond) veya işleme sonrası re-eksport edilen mallar üzerinden vergi alınmamaktadır.

Malların Gümrükten Çekilmesi: Gümrük İdaresi, ilgili işlemler tamamlandıkdan sonra ilgili taşıma belgelerine ve gümrük beyanname formlarından birinin üstüne “Serbest” mühürünü vurarak malın gümrükten çekilmesine izin vermektedir.

d) İhracatın Teyidi, Tetkiki ve İlgili İşlemlerin Kapatılması

Bitmiş Ürünlerin İhracatı İçin Zaman Sınırlaması: İşlenmiş ürünlerin ihracı için ticaret şirketleri, İşleme Ticareti (Dahilde İşleme Rejimi) Onay Sertifikasında öngörülen vade içinde ithal edilen ham maddeler, ara malları ve parçaları işlemek, bitmiş ürünleri ihraç etmek ve tehkik ve diğer ilgili işlemleri tamamlamak zorundadır. Genel olarak ithal edilmiş ham maddeler, ara mallar ve parçaların işlenmesi ile üretilen bitmiş malların ihracatı için verilen zaman 1 yıldan fazla olmamaktadır. İşlenmiş şeker, pamuk, bitkisel yağlar, yün ve tabi kauçuk için söz konusu süre altı aydan fazla olmamaktadır. Eğer öngörülen sürenin özel nedenler ile uzatılması gerekir ise, süre uzatımı için Gümrük İdaresine başvurmadan orijinal onay merciinden izin alınması gerekmektedir. Normal şartlar altında, süre uzatımı en fazla iki defa verilmekte ve her süre uzatımı altı aydan fazla olmamaktadır.

Tetkik ve Kapatma Prosedürü: Ticaret firması, ihracat sözleşmesinin tamamlanmasını takiben bir ay içinde Dış Ekonomi ve Ticaret Dairesinden alınan onay ile Kayıt El Kitabı Özel Gümrük Beyanname Formu, İthal Edilen Materyaller ve Kullanılan Parçalar Listesi ve diğer ilgili belgeleri sunarak ilgili belgelerin tetkiki ve işlemlerin kapatılması prosedürünü takip etmelidir. Gümrük vergisi peşinat sistemi kapsamındaki sözleşmeler için banka tarafından düzenlenen Gümrük Vergisi Peşinatı Tetkik ve İptal İhbarnamesinin sunumu ile Gümrük İdaresinden Gümrük Vergi Peşinat Tetkik ve İptal Formu alınması ve ayrıca, Gümrük İdaresinin tetkik ve iptal prosedürünün tamamlanması gereklidir. İhracatın tetkik ve iptal prosedürünün tamamlanmasını takiben 30 gün içinde firma, Gümrük İdaresi tarafından düzenlenen ilgili belgeleri, tetkiki ve iptali için sözkonusu ticaret işlemine onay veren merciiye sunması gereklidir.

Gümrük İdaresinin denetimi altında işlenmiş ürünleri ihracat depolarında veya belirlenmiş yerlerde muhafaza eden firmalar, depodaki veya belirlenmiş yerlerdeki Gümrük Ofisi tarafından muhafaza hizmetine ilişkin düzenlenen makbuz Gümrük İdaresine sunularak tetkik ve iptal prosedürünü ve Gümrük Ofisi tarafından düzenlenen belgelerin ibrazı ile ilgili bankada gümrük vergisi mevduat hesabı ile bağlantılı tetkik ve iptal prosedürünü tamamlanması gereklidir.

Ham Maddelerin, Ara Malların, Parçaların ve Bitmiş Ürünlerin İç Piyasaya Satışı
Dahilde işleme rejimi kapsamında ithal edilen ham maddeler, ara mallar ve parçalar, işleme sonrası re-eksport edilmek zorundadır. Firmalar, sözkonusu rejimden faydanılarak ithal edilen ham maddeler, ara malları ve parçalar ile bunların kullanımı sonrası üretilen malları iç piyasada satamamaktadır. Eğer özel nedenler ile sözkonusu ürünlerin iç piyasaya satılması zorunlu ise, ilgili müsaadenin vilayet düzeyindeki Dış Ekonomi ve Ticaret Dairesi ve Gümrük Dairesinden alınması gerekmektedir. Ticaret şirketi ve işleme fabrikası, anılan rejim dahilinde ithal edilen ham maddeler, ara malları ve parçalara tanınan gümrük vergisi ve KDV muafiyetleri ile ödenmeyen gümrük vergisi ve KDV’lerini döviz ya da Rmb olmasına bakılmaksızın iç piyasada satılması halinde ödemek zorundadır. İthalat sınırlaması veya ithalat lisansına konu olan ürünler için firmalar, ilgili merciilere başvurmak ve gerekli ithalat onay belgeleri veya ithalat lisansını almak zorundadır.

Daha Fazla İşlenmesi İçin Belirli Malların Başka Ülke veya Bölgeye Transferi
Eğer ticaret şirketi, işlenmiş ve sözkonusu rejime tabi ürünleri ek bir işleme tabi tutulmak üzere bir başka işleme firmasına transfer etmek veya re-eksport etmek ister ise, Dış Ekonomi ve Ticaret Dairesinden onay alınması ve transferi gerçekleştirilen mallar ile ilgili gümrük işlemlerinin tamamlanması zorunludur. İşlenmiş ve bir ikinci işleme prosedürüne ihtiyaç duymayan ham maddeler, ara malları ve parçalarının transferine müsaade edilmemektedir.

Daha ileri bir işleme tabi tutmak üzere dahilde işleme rejimine tabi malların bir başka firmaya transferini gerçekleştirecek firma, Kayıt El Kitabını aldıkdan sonra “Daha İleri İşleme İçin Belirli Malların Transferi Başvuru Formu” ile Gümrük İdaresine transfer planını sunmalıdır. Sözkonusu ürünlerin transfer edildiği firmanın yerleşik oduğu yerdeki yerel Gümrük Ofisi tarafından verilen onay üzerine mallar bir defada bütün olarak transfer edilebilmektedir. Malların transferine ilişkin gümrük prosedürünün tamamlanmasında, malların transfer edildiği işletme, yerel Gümrük Ofisine ilgili sözleşmeyi yeniden kayıt ettirme ve belirlenmiş Bank of China şubesine gümrük vergi mevduat hesabı açmak zorundadır. Malları bir diğer firmaya transfer eden firma, malların transfer edildiği şirketin yerleşik olduğu yerdeki yerel Gümrük Ofisi tarafından düzenlenen Kayıt El Kitabının ibrazı ile yerel Gümrük Ofisinde ilgili malların gümrük transfer prosedürünü tamamlamalıdır. Takiben transferi yapan şirket, malların transfer edildiği firmanın yerleşik olduğu yerdeki Gümrük Ofisi tarafından düzenlenen alıntı makbuzunun ibrazı ile transfer eden firmanın yerel Gümrük Ofisinde transfere ilişkin sözleşmenin hükümlerine uygun olarak gümrük vergi mevduat hesabı tetkik ve kapatma prosedürünü tamamlamak zorundadır.

Gümrük Aşan Bölge İşlemleri (Cross Customs Area Processing)
İthal edilen materyaller ve parçaların daha ileri bir işleme tabi tutulma görevini farklı bir gümrük alanındaki işleme firmasına vermek isteyen ticaret şirketi, ÇHC’nin Sözleşme Kanuna uygun olarak “Görevlendirilmiş İşleme Sözleşmesi” (Commissioned processing contract) imzalamak zorundadır.

Gümrük bölgesini aşan işleme faaliyetlerinde bulunmak amacıyla ticaret firması, “Gümrük Bölgesini Aşan İşleme Ticaret Başvuru Formu”nu (Cross Customs Area Processing Trade Application Form) doldurup ilgili işlemleri tamamlamak ve işleme şirketinin yerleşik olduğu yerdeki Dış Ekonomi ve Ticaret Dairesince düzenlenen “İşleme Şirketi Üretim Kapasite Sertifikası” (Processing Enterprise Production Capacity Certificate) ve yerel Dış Ekonomi ve Ticaret Dairesince verilen “İşleme Ticareti Onay Sertifikasını”nın (Processing Trade Approval Certificate) ibrazı ile izin için yerel Gümrük Ofisine başvurmak zorundadır. Yerel Gümrük Ofisinin onay vermesi üzerine, ticaret firmaları işleme firmasının yerleşik olduğu yerdeki Gümrük Ofisine ilgili sözleşmeyi kayıt ettirmek zorundadır. Eğer sözkonusu sözleşmenin tescilinin işleme firmasınca yapılmak istenmesi halinde ticaret şirketince düzenlenmiş bir görevlendirme yazısı da başvuruda sunulmalıdır.

İşleme Ticaretine İlişkin KDV ve Tüketim Vergisi Muafiyeti
İhracat firması, ham maddeler, ara malları, parçalar ve kompenantların ithalatı sonrası İthalat Gümrük Beyannamesinin ve Gümrük Kayıt Belgesinin ibrazı ile “Vergi Muafiyet İspatı” için ihracatta vergi iadesinden sorumlu Vergi Dairesine başvurmalıdır. Sözkonusu ispat ile işleme ticaretine ilişkin KDV ve tüketim vergisi muafiyeti için verginin toplanmasından sorumlu Vergi Dairesine başvurulabilmektedir. İthal maddelerin ve parçaların işlenmesi bir başka firmaya verilmesi halinde “Vergi Muafiyet İspatı”, KDV ve tüketim vergisi muafiyeti için başvuru yapmak için gerekli olup, ilgili işlemler işleme firmasınca yapılmalıdır. İşlenmiş ürünlerin ihracı sonrası ihracatı yapan firma, ihracat gümrük beyannamesi, Gümrük İdaresi tarafından tetkik edilmiş ve kapatılmış Kayıt El Kitabı ve döviz alıntı belgesinin sunulması ile tetkik ve kapatma prosedürünün tamamlanması için ihracat vergi iadesinden sorumlu Vergi Dairesine başvurmalıdır. Eğer ilgili firma verilen zaman içinde sözkonusu tetkik ve kapatma prosedürünü tamamlayamaz ise, vergilerin toplanmasından sorumlu Vergi Dairesi ve Gümrük İdaresi beraberce verginin ödenmesini ilgili firmadan talep etmekte ve ceza tatbik etmektedir.

Kotalar ve Lisans Kontrolü
a) İthal Maddeler ve Parçalar ile İlgili Kota ve Lisans Kontrolü
Prensip olarak, ÇHC işleme ticareti ve bağlı maddeler ve parçalar ithalatı üzerinde kota ve lisans kontrolü uygulamamaktadır. Ancak, şeker, pamuk, bitkisel yağ, yün ve tabi kauçuk ile ilgili işleme ticareti, ülke genelindeki genel talep ve arz dengesinin muhafazası amacıyla kota ve lisans kontrolüne tabidir. Yetkili merciilerce kontrol ve onaylama prosedürünün tamamlanması için işleme ticaret sözleşmelerinin ilgili makamlara sunulmasının yanısıra, “Yabancı Sermayeli Firmalar İşleme Ticareti İthalat Kotası Sertifikası” için başvuruda bulunulması gerekmektedir. İthalat kotaları alındığı yıl ile sınırlı olarak bir yıl geçerlidir. Kota sertifikaları ise, altı ay geçerlidir. Kota sertifikaları, Ticaret Bakanlığı’nın (Ministry of Commerce, MOFCOM) bölgesel merkezlerinden (MOFCOM’s Special Commissioner’s Offices) ve MOFCOM’un Kota İzinleri ile İlgili İşler Dairesi (MOFCOM’s Department of Affairs Related to Quota Permits) tarafından verilmektedir.

b) İthal Maddelerin ve Parçaların İç Pazardaki Satışları
Eğer ithalat kısıtlamasına veya lisansına tabi olan ithal edilmiş maddeler ve parçaların iç piyasada satışına izin verilir ise, ilgili firma gerekli ithalat onay belgelerini veya ithalat lisansını ve ilgili merciiler onayını almak için başvuruda bulunmalıdır.

c) Bitmiş Ürünlerin İhracatı
İthal edilen ham maddeler, ara malları ve parçaların işlenmesi ile üretilen bitmiş mallar ihracat kotasına konu teşkil ettiği takdirde, ticaret şirketi, ilgili sözleşmeyi imzalamadan önce Dış Ekonomi ve Ticaret Dairesinden onay almak zorundadır. İhracat kotası alındıkdan sonra gümrük beyannamesi ile eşzamanlı ibraz edilmesi gereken ihracat lisansının alınması için İhracat Kota Sertifikası ve İşleme Ticaret Onay Sertifikası sunumu ile Dış Ekonomi ve Ticaret Dairesine başvuruda bulunulmalıdır. Yerel kaynaklardan temin edilen ham maddeler ve ara malların işlenmesinden veya parçaların montajı ile üretilen malların ihracatı, ihracat lisansı zorunluğundan muaf tutulmuş olmakla birlikte Gümrük İdaresinin denetimine tabidir.

Related posts:

1. İthalat Nasıl Yapılır ?
2. 108. Çin İthalat ve İhracat Fuarı
3. Çin’den İthalat Nasıl Yapılır
4. Çin’den elektronik ürün ithalatı nasıl yapılır?
5. Çin’den İthalat Danışmanlığı

Ancak ticaret hacminde görülen bu olumlu gelişme, ticaret dengesinde 1993 ve 1994 yılları hariç, ülkemiz aleyhine ve sürekli büyüyen bir dış ticaret açığını ifade etmektedir. 2006 yılında iki ülke arasındaki dış ticaret dengesinde ülkemiz aleyhine 8,9 milyar dolar, 2007 yılında ise 12,2 milyar dolarlık ticaret açığı oluşmuştur.

İhracat yönünden incelendiğinde ise; Çin’e olan ihracatımız 1993 yılında 511,9 milyon dolar ile en üst seviyesine ulaşmış, bunu izleyen yıllarda hızla düşmüş bununla birlikte 2000 yılından itibaren artışa geçmiş, 2007 yılında ise son yılların en yüksek değeri olan 1 milyar dolar seviyesine ulaşmıştır.

Çin’e giden çoğu küçük çaplı iş çevrelerinin temsilcilerinin, ihraç olanaklarını araştırmaktan çok, tekstil ağırlıklı ucuz mal ithal etme eğiliminde oldukları gözlenmektedir. Söz konusu eğilimin etkisi son yıllara ilişkin verilere yansımaktadır.

Son on yıllık dönemde Türkiye’nin Çin’den yaptığı ithalat sürekli artarak, 2007 yılında 13,2 milyar dolar olarak gerçekleşerek son yılların en yüksek seviyesine ulaşmıştır.

Çin’e ihracatımızda; Demirçelik soğuk yassı mamuller, krom cevherleri ve konsantreleri, mermer ve traverten (ham/kabaca yontulmuş), diğer disodyum tetraborat, bakır hurda ve döküntüleri, tabii diğer boratlar vb. konsantreleri, akrilik/modakrilikten sentetik filament demetleri, kıvılcımlı ateşlemeli motorlu taşıtlar, bor oksitleri; borik asitler, mermer ve travertenblok, debagatte kullanılan anorganik maddeler müstahzarlar, horoz ve tavukların parçalanmış et ve sakatatı ve çinkolu demirçelikler ihracatta önem arz eden ürünler arasında yer almaktadır.

Çin’den ithalatımızda; Portatif nümerik otomatik bilgi işlem makinaları, otomatik bilgi işlem makinalarının giriş/çıkış birimleri, otomatik bilgi işlem makinasının aksam,parça & aksesuarı, motosikletleriçten yanmalı pistonlu, alıcı içeren verici cihazlar, pencere/duvar tipi klimalar, bitümenli taşkömürü, ayakkabılar, dokunmuş mensucat, monolitik dijital entegre devreleri, gösterge tabloları, çantalar, bellek birimleri, ferromolibden, statik konvertörler, sabit görüntü kameraları ve TV alıcısının katod ışınlı renkli resim tüpleri ithalatta önem arz eden ürünler arasında yer almaktadır.

Related posts:

1. Çin
2. Çin Teknolojisi, Gözünü Türkiye’ye Dikti
3. Çin’in ithalat ve ihracatı
4. Çin’in Ocak Ayında ki Dış Ticareti Yüzde 44 Arttı